اخبار محرمانه - فرهیختگان /متن پیش رو در فرهیختگان منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
علی ملکی| وعده‌های دیزلی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا هم نتوانست فاصله قیمت نفت یا گازوئیل را با سطح قیمتی قبل از جنگ 40 روزه کم کند. عمده‌ترین دلیل آن، آگاهی بازار نسبت به کسری بسیار بزرگ‌تر خود نسبت به اعداد اعلامی ترامپ و بی‌اعتمادی نسبت به ظرفیت دیزل صادراتی روسیه بود. با این‌حال نگاه منفی افکار عمومی و فعالان اقتصادی نسبت به توافق ترامپ و پوتین دلایل مختلفی دارد که ریشه‌اش در عدد و رقم‌های اعلامی ترامپ دارد.
1. جمع ارقام دیزل اعلام‌شده که قرار است توسط روسیه به بازار عرضه شود حدود 4.8 میلیون تن می‌شود: ۳۰۰ هزار تن فوری، ۵۰۰ هزار تن در ماه نوامبر (همان ماهی که قرار است انتخابات میان‌دوره‌ای برگزار شود)، یک میلیون تن پس از آن و سه میلیون تن دیگر، مشروط به وضعیت پالایشگاه‌های روسیه. بنابراین حدود 62 درصد کل عددهای اعلامی، مشروط است و بخش فوری فقط حدود 6 درصد ماجرا را شامل می‌شود.
2. خود روسیه در شرایط فعلی برای تأمین بخشی از بازار داخلی‌اش، ناچار به افزایش واردات سوخت شده است. رویترز در گزارش ۷ اکتبر ۲۰۲۶ اعلام کرد روسیه در ماه سپتامبر حدود «۱۰۵ هزار تن گازوئیل و ۱۷۰ هزار تن بنزین از بلاروس» دریافت کرده است.
3. بر اساس همین گزارش از رویترز، واردات گازوئیل روسیه از بلاروس در 9 ماه نخست ۲۰۲۶ از «۶۷۵ هزار تن» عبور کرده که رقمی حدود پنج برابر دوره مشابه سال قبل است. واردات بنزین نیز در همین دوره از یک میلیون تن بیشتر شده و تقریباً دوازده برابر شده است.
4. داشتن نفت خام با داشتن گازوئیل آماده مصرف فرق دارد. نفت باید در پالایشگاه فرآوری شود و واحدهای لازم برای تولید سوخت قابل استفاده، فعال باشند. بنابراین کشوری ممکن است نفت خام فراوانی داشته باشد، اما به دلیل اختلال پالایشگاه‌ها، برای تأمین بنزین یا گازوئیل به مشکل بخورد. همچنین «سه پالایشگاه از شش پالایشگاه بزرگ تولیدکننده دیزل روسیه» در ماه سپتامبر، به دلیل آسیب ناشی از حملات پهپادی اوکراین، ناچار به کاهش شدید یا توقف تولید شده بودند.
5. روسیه از تابستان صادرات دیزل را محدود کرد و در ۳۰ سپتامبر، ممنوعیت بیشتر صادرات را تا پایان اکتبر تمدید کرد. بلومبرگ گزارش داده که این محدودیت‌ها در شرایط افت فعالیت پالایشگاه‌ها بر اثر حملات اوکراین برقرار شدند. چنین تصمیمی نشان می‌دهد کرملین برای حفظ عرضه داخلی، حاضر شده بخشی از فروش خارجی را متوقف کند.
6. فرض کنیم تمام سوخت وعده‌داده‌شده روسیه به آمریکا برسد. محموله فوری 300 هزار تنی، حدود 2.25 میلیون بشکه گازوئیل است. در مقابل، طبق آمار اداره اطلاعات انرژی آمریکا مربوط به روزهای اخیر، این کشور روزانه حدود 3.77 میلیون بشکه گازوئیل و سوخت گرمایشی مصرف می‌کند. یعنی حجم این محموله حتی به اندازه مصرف یک روز هم نیست؛ معادل حدود 14 ساعت مصرف این سوخت‌هاست. کل وعده 4.8 میلیون‌تنی هم با همان فرض رسیدن همه سوخت به آمریکا، معادل حدود 9.5 روز مصرف است؛ اما همین مقدار هم قرار است در چند مرحله تحویل شود، نه یک‌جا. ضمن اینکه وعده برای بازار آمریکا و جهان است و سهم آمریکا مشخص نیست.
7. آمریکا در دوم اکتبر 105.1 میلیون بشکه گازوئیل و سوخت گرمایشی ذخیره داشت درحالی‌که در هفته مشابه پارسال، این مقدار 121.6 میلیون بشکه بود. یعنی موجودی انبارها نسبت به پارسال 16.5 میلیون بشکه کمتر بود. محموله فوری روسیه حدود 2.25 میلیون بشکه است. حتی اگر همه آن به آمریکا برسد و به‌جای مصرف، ذخیره شود، فقط حدود ۱۴ درصد این اختلاف با پارسال را جبران می‌کند.