اخبار محرمانه - فرهیختگان / شش ماهه دوم سال مانند روزهای واپسین نیمه نخست 1405 قرار است با طیف قابلتوجهی از سریالها و مجموعههای تلویزیونی همراه باشد. این یعنی، چه صداوسیما و چه شبکه نمایش خانگی اسب خود را برای ربودن گوی سبقت از یکدیگر زین کردهاند و میخواهند سهم ویژهای از سبد تماشای مخاطبان را از آن خویش کنند. این اتفاق را باید با اما و اگر به فال نیک گرفت، زیرا اگرچه تولید و پخش تعداد زیادی سریال و اثر نمایشی الزاماً ضامن جنبه کیفی آثار نیست، اما به بیننده این حق را میدهد تا وی بتواند با فراغبال بیشتری از میان عناوین مختلف باکیفیتترین را بر اساس سلیقهاش برگزیند. سوای این، حضور برخی از چهرههای شاخص عرصه سینما و تلویزیون مانند «داوود میرباقری»، «سعید سلطانی»، «حمید نعمتالله»، «هومن سیدی»، «حسن فتحی»، «نیما جاویدی» و... در میان تولیدات رسانه ملی و همینطور VODها بهعنوان کارگردان، نشان میدهد که نباید بهسادگی از کنار عناوینی که آنها وظیفه ساختشان را برعهده دارند بهسادگی گذشت. چند سالی میشود که صداوسیما در وادی جلو بردن پروژههای سرگرمکننده نمایشی تنها نیست و پلتفرمهای ریزودرشت و گوناگون را در قامت رقیب کنار خودش احساس میکند. همین مسئله هم باعث شده تا بینندگان همیشگی این رسانه دیگر چک سفیدامضا به جعبه جادو ندهند و برای تماشای آنچه نمیتوانند در گیرندههای خود مشاهده کنند سراغی از محصولات پلتفرمی بگیرند. ازسویدیگر، تلویزیون این مزیت را نسبت به رقیب جوانش دارد که محتوای موردنظر را بهصورت رایگان در اختیار تماشاگرانش قرار دهد. همه این موارد همانطور که بیان شد باعث گسترده شدن حق انتخاب تماشاگران میشود و ازسویدیگر اقتصاد صنعت نوپای سرگرمی را با معرفی چهرهها و عوامل فنی به سریالها و پروژههای مختلف سروسامان میدهد. برای مثال، تاکنون سرویسهای پخش استریم مانند، «نتفلیکس»، «آمازون»، «اپل تیوی» و... توانستهاند تعادلی هوشمندانه میان کیفیت و کمیت آثارشان به وجود بیاورند. در سال ۲۰۲۴، نتفلیکس با انتشار حدود ۵۸۹ عنوان اصلی پیشتاز بود و این رقم در ۲۰۲۵ به ۵۹۷ سریال و فیلم جدید افزایش یافت تا سلطه جهانی و تنوع زبانی خود را حفظ کند. آمازون پرایم ویدئو نیز با آرشیوی عظیم و انتشار دهها سریال اصلی پرهزینه و پرطرفدار در هر دو سال، سهم بازار خود را تثبیت کرده است. در مقابل، اپل تیوی پلاس استراتژی کیفیت بر کمیت را دنبال میکند؛ این پلتفرم در سال ۲۰۲۴ حدود ۶۹ اثر اصلی منتشر کرد و در ۲۰۲۵ با تمرکز بر آثاری که برای بهدستآوردن جایزه در مراسم گوناگون سینمایی و تلویزیونی تولید شدند، بهترین سال عملکردی خود را رقم زد. در مجموع، انتشار سالانه حدود ۷۰۰ تا ۸۰۰ مجموعه توسط این سه غول صنعت استریم، موتور محرک رشد جهانی سریالسازی را رقم زد. باری، در این گزارش به معرفی آثاری که قرار است در شش ماه دوم سال 1405 از طریق شبکه نمایش خانگی و صداوسیما پخش شوند خواهیم پرداخت.
کارخانه سریالسازی سیمافیلم تقدیم میکند
روزهای آخر تابستان بود که مشخص شد تلویزیون تدارک ویژهای برای به آنتن رساندن عناوین مختلف دیده است؛ اقدامی که در چند سال اخیر کمتر سابقه داشت. در این برهه اکنون، چند مجموعه به دفتر پخش شبکههای سیما رسیدند که شاخصترین آنها «مرد سههزارچهره»، «رؤیای نیمهشب» و فصل سوم «کارآگاه علوی» بود. اکنون رسانه رسمی کشور همچنان قصد دارد که رویه فوق را ادامه دهد و تا انتهای سال آثار و محتوای بیشتری را روانه خانه مردم کند. در صدر این فهرست سریال الف ویژه «سلمان فارسی» حضور دارد که نهتنها در صدر خواستههای مخاطب است، بلکه میتواند بعد از پخش فصل هفتم سریال «پایتخت» به شکل همگانی، میلیونها نفر را جلوی تلویزیونهایشان میخکوب کند. سریال سلمان فارسی در حال مراحل پایانی ساخت بخش ایران باستان خود است و با به اتمام رسیدن بخشهایی که باید در شهرک غزالی فیلمبرداری شود، به شهر آبسرد خواهد رفت و این بخش را به پایان خواهد رساند. پخش این مجموعه از زمستان 1405 آغاز خواهد شد و میرباقری، در سال آینده بخش حجاز را بهموازات پخش سریال در تلویزیون جلو میبرد. این اولین باری در تاریخ رسانه ملی است که یک سریال تاریخی بهموازات پخش تلویزیونی، فرایند تولیدش ادامه پیدا میکند. داوود میرباقری چه در سینما، چه در نمایشهای تئاتری دهه هفتاد نظیر «دندون طلا» و «معرکه در معرکه»، چه در شبکه نمایش خانگی و چه در صداوسیما همواره پربیننده بوده و با هر اثرش به بحث و تبادل نظر در میان مردم، تماشاگران و جامعه هدف دامن زده است. بنابراین انتظار میرود که سلمان فارسی هم مانند «مختارنامه»، «امام علی(ع)»، «گرگها» و... از آزمون رضایت بیننده به سلامت گذر کند و به اثری شاخص بدل شود.
فصل سوم سریال آنتولوژی و اپیزودیک «سرو، سپید، سرخ» نیز قرار است در شش ماه دوم سال 1405 از طریق تلویزیون پخش شود. بر اساس اطلاعاتی که خبرنگار «فرهیختگان» به آن دست پیدا کرده، تاکنون تولید سه قسمت از این مجموعه انجام شده و اینبار بهجای «مؤسسه اندیشه آوینی» قرار است «ناجی هنر» در بهثمر رساندن این اثر، «سازمان هنریرسانهای اوج» را همراهی کند. تهیهکنندگی این سریال برعهده «محمدجواد موحد» و «محمدرضا شفاه» است. تاکنون نام «علی ثقفی» (سازنده فیلم سینمایی «پرویزخان» و مستند «هنرستان») و «علی سرآهنگ» بهعنوان کارگردانان دو قسمت از این مجموعه رسانهای شده است. سرو سپید سرخ در فصل سوم نیز در قالب روایتهای مستقل و اپیزودیک، داستانهایی از جنگ رمضان را دنبال میکند.
«حسن آخوندپور» که پیشتر مجموعه تاریخی «عشق کوفی» و «رؤیای نیمهشب» را برای پخش از سیمای جمهوری اسلامی تولید کرده بود، در حال فیلمبرداری سریال تاریخی «شیرعلی مردانخان» یا «حماسه زاگرس» است. در این مجموعه که به زندگی «شیرعلی مردانخان بختیاری» و مبارزات او میپردازد، بازیگرانی چون «رحیم نوروزی»، «علیرضا جلالیتبار»، «مهسا کرامتی»، «فریبا متخصص»، «علی اوسیوند»، «کامران تفتی» و «مجتبی رجبیمعمار» و... جلوی دوربین میروند. چندی قبل، «مهدی نقویان» رئیس «سیمافیلم» عنوان کرد که فیلمبرداری این سریال تا اواخر سال ادامه خواهد داشت. بر همین اساس، این امکان وجود دارد که حماسه زاگرس، ابتدای سال بعد وارد کنداکتور شود.
مخاطبان قدیمی تلویزیون، «حسین پاکدل» را بهعنوان مجری، فیلمنامهنویس و برنامهساز میشناسند، اما نسلهای بعد به دلیل فاصلهگرفتن این چهره از صداوسیما در سالهای اخیر شناخت کمتری نسبت به وی دارند. اما لازم نیست آنها نگران باشند، چون حسین پاکدل قرار است با بازی در سریال «پرنده کوکی» به جعبه جادو برگردد. او در این مجموعه، نقش پدر شخصیت اصلی قصه با نام مرجان را بر عهده دارد؛ شخصیتی که «مهشید جوادی» ایفاگر آن است. «مجید یوسفی»، پای ثابت آثار متأخر «سروش صحت» نیز دیگر بازیگر اصلی این سریال است. پرنده کوکی داستان زوج جوانی را روایت میکند که درگیر ماجراهایی پیچیده و غیرمنتظره میشوند؛ اتفاقاتی که مسیر زندگی آنها را دستخوش تغییر میکند. مجموعه «پرنده کوکی» از تولیدات مرکز سیمافیلم به تهیهکنندگی «سید رامین موسویملکی» و کارگردانی «حمیدرضا لوافی» در حال تولید است.
«مسعود اطیابی» با سریال کمدی «نسخه آزمایشی» هم قرار است بعد از چند سال به صداوسیما بازگردد. او در حال حاضر یکی از کارگردانان شناختهشده آثار موسوم به کمدی در سینمای ماست و مخاطبان وی را بیشتر بهخاطر تولید فیلمهایی نظیر «خروس جنگی»، «تگزاس»، «دینامیت»، «انفرادی»، «بخارست» و «هتل» میشناسند. اطیابی که پیشازاین دو مجموعه «سهمی برای دوست» و «کامیون» را برای رسانه ملی کارگردانی کرده بود، حالا تازهترین تجربه تلویزیونی خود را با «نسخه آزمایشی» رقم میزند؛ مجموعهای که با حضور جمعی از بازیگران شناختهشده در ژانر کمدی مانند «هومن برقنورد» و «رؤیا میرعلمی» مقابل دوربین رفته است. «ایرج محمدی» وظیفه تهیهکنندگی این سریال را بر دوش دارد.
سریال «شکیب عیار» هم به کارگردانی «علی هاشمی» و تهیهکنندگی «بهروز مفید» در حال تولید است. این اثر اگرچه ادامه داستانی سریال «مهیار عیار» نیست، اما از نظر فضا، جهان روایی و شخصیتپردازی در همان حالوهوا روایت میشود و قرار است به واکاوی گذشته شخصیتها در دوران صفویه بپردازد. در فهرست بازیگران شکیب عیار، حضور حمیدرضا پگاه بهعنوان نقش اصلی قطعی شده است. در ادامه باید گفت بازیگران شناختهشدهای همچون «رامین ناصرنصیر»، علی هاشمی و بهروز مفید را در این سریال همراهی خواهند کرد. شکیب عیار در ۳۵ تا ۴۰ قسمت تولید میشود و برنامهریزیهای فعلی حاکی از آن است که مخاطبان تلویزیون شاید شانسی برای تماشای این اثر در شش ماه دوم سال ۱۴۰۵ نداشته باشند.
سریال «سرباز کوچک امام» در حالی به مراحل پایانی تولید نزدیک میشود که تازهترین خبر از این سریال دفاع مقدسی، از آمادهشدن فصل اول برای پخش حکایت دارد؛ در همین حال تولید فصل دوم به پایان رسیده و تصویربرداری فصل سوم هم ادامه دارد. اکنون فصل اول این مجموعه آماده نمایش است و فصل دوم هم با پایان مرحله تصویربرداری وارد فاز پستولید و فنی شده است. تهیهکننده این سریال «سعید سعدی» و کارگردان آن «علی غفاری» است. سرباز کوچک امام روایتی از زندگی نوجوانی را به تصویر میکشد که غیرتش، سالهاست در حافظه مردم ایران ماندگار شده است. «لیلا زارع» و «حمید ابراهیمی» در این مجموعه تلویزیونی جلوی دوربین رفتهاند.
در ادامه سیاست «احیای آثار ماندگار» فصل دوم سریال خاطرهانگیز «آژانس دوستی» بهزودی وارد مرحله تولید میشود. فیلمنامه این مجموعه به پایان رسیده و هماکنون مراحل انتخاب عوامل در حال انجام است. آژانس دوستی در زمان پخش خود با استقبال گسترده مخاطبان روبهرو شد و علاوه بر محبوبیت فراوان، سکوی معرفی و دیدهشدن بسیاری از بازیگران در سینما و تلویزیون بود. اکنون با درگذشت «اسماعیل داورفر»، «فردوس کاویانی» و «حسین پناهی» و همینطور تغییر سبک زندگی شهری و محدودشدن کارکرد تاکسیهای تلفنی، باید دید آژانس دوستی با چه تغییراتی در شیوه داستانپردازیاش مواجه میشود.
«رؤیا نونهالی»، بازیگر شناختهشده سینما و تلویزیون که پیشتر با ایفای نقش «ناتاشا» در سریال پربیننده و محبوب «خواب و بیدار» ساخته «مهدی فخیمزاده» حضور داشت، این بار با فصل دوم سریال روشنایی شب به تلویزیون بازمیگردد. فصل دوم روشنایی شب از تولیدات سیمافیلم است و با تهیهکنندگی بهروز مفید و مصطفی رضوانی و همینطور کارگردانی «محمود معظمی» در حال تولید است. این مجموعه در ژانر امنیتی ساخته میشود و با حضور رؤیا نونهالی، یکی از آثاری است که بهزودی پخش خود را آغاز میکند. از دیگر بازیگران این اثر میتوان به «مهدی فخیمزاده»، «خاطره اسدی»، «پرویز فلاحیپور»، «محسن غفاری»، «علیرام نورایی»، «سودابه بیضایی»، «پیام احمدینیا»، «علیرضا استادی»، «مهران رجبی»، «افسانه چهرهآزاد» و... اشاره کرد.
دست نمایش خانگی برای جذب مخاطب پرتر است
اگر دو ماه پرسروصدای مرداد و شهریور را فاکتور بگیریم، در کل وضعیت صداوسیما از حیث به پخش رساندن آثارش در مقایسه با پلتفرمهای رقیب متزلزلتر است. برای نمونه پیش و پس از خبر پخش آثاری نظیر مرد سههزارچهره، اسباب زحمت، کارآگاه علوی3، اکسیر و... چندان نمیتوان جز سلمان فارسی خبری از یک سریال ویژه پیدا کرد. باری، در صدر سریالهای موردانتظار شبکه نمایش خانگی «یل» برادران محمودی قرار دارد. این دو برادر پیشتر با مجموعه موفق «پوست شیر» خاطرات خوبی را در میان مخاطبان خود به ثبت رسانده بودند و اکنون هم به نظر میرسد که بتوانند این شرایط را تکرار کنند. در یل، «نوید محمدزاده»، «پردیس احمدیه»، «بابک حمیدیان»، «میلاد کیمرام»، «حسین یاری»، «مجتبی پیرزاده»، «محسن قصابیان» و «ندا جبرائیلی» و... جلوی دوربین «جمشید محمودی» رفتهاند. این سریال از هفدهم مهر در پلتفرم فیلمنت منتشر خواهد شد. فیلمنامه یل را جمشید محمودی و رضا بهاروند به طور مشترک به رشته تحریر درآوردهاند.
«آیدا پناهنده» با ساخت «در انتهای شب» بیشتر از تمام آثار سینماییاش بهعنوان کارگردان و فیلمنامهنویس در میان مخاطبان دیده شد و به اوج شهرت رسید. او اکنون با سریال «سرخ و سیاه» -که نامش یادآور رمان نویسنده فرانسوی، یعنی «استاندال» است- به شبکه نمایش خانگی بازگشته و قصد دارد در 12 قسمت بهعنوان یکی از جدیترین آثار موجود به رقابت با دیگر عناوین بپردازد. سرخ و سیاه روایتی از زندگی زنان ایرانی در دوره قاجار است و بازیگرانی نظیر «پارسا پیروزفر»، «علی شادمان»، «پردیس پورعابدینی» و... را با خود به همراه خواهد داشت. پیشازاین خبر رسید که مجموعه سرخ و سیاه بهعنوان نخستین سریال ایرانی، در بخش مسابقه جشنواره بینالمللی سریال کن به نمایش درآمده است. البته باید گفت نمایش جهانی (World Premiere) سریال جدید آیدا پناهنده در نهمین دوره این جشنواره در شهر کن فرانسه به دلیل شرایط خاص منطقهای، بدون حضور عوامل اصلی برگزار شد و بااینهمه نمایش سریال با استقبال حاضران در سالن همراه بود.
فصل سوم «وحشی» با حضور بازیگرانی چون «جواد عزتی»، «نگار جواهریان»، «هومن سیدی» و «رامین راستاد» در حال آمادهسازی است و قرار است زمستان ۱۴۰۵ منتشر شود. ذکر این نکته خالیازلطف نیست که حضور «محسن تنابنده» در فصل سوم این مجموعه منتفی شده است. پیشتر اعلام شده بود او با نقشی محوری به فصل جدید این سریال به کارگردانی هومن سیدی اضافه خواهد شد، اما اکنون این خبر رد شده و دلیل این تغییر اعلام نشده است. تنابنده در آخرین فیلم سینمایی هومن سیدی، یعنی «جنگ جهانی سوم» بهعنوان کاراکتر محوری حضور داشت و توانست نظر منتقدان را به بازیاش جلب کند. سوای این، باید منتظر ماند و دید که داستان «داوود اشرف» و بدبیاریهایش در فصل سوم به کجا ختم خواهد شد. فصل اول و دوم وحشی در سال گذشته یکی از محبوبترین عناوین در میان مخاطبان محسوب میشد.
«نرگس آبیار» تا قبل از ساخت فصل اول سریالهای «سووشون» و «بامداد خمار» با فیلمهایی چون «شیار 143»، «ابلق»، «نفس» و... شناخته میشود و همین هم مقدمات حضورش در فهرست جدید آکادمی اسکار را برایش فراهم کرد. اکنون اما، نام آبیار با تولید این دو سریال به یاد مخاطبان هدف سریالها و فیلمهای ایرانی مانده است. اکنون با اتمام فصل اول سریال اقتباسی سووشون خبر رسیده که فصل دوم این مجموعه در قالب 15 قسمت توسط پلتفرم «نماوا» در راه است. فصل سوم سریال دیگر آبیار، یعنی بامداد خمار هم که از قضا آنهم اقتباسی است بعد از پخش فصل دوم، منتشر میشود. با این تفاوت که فصل سوم بامداد خمار در مقایسه با دو فصل قبل طولانیتر است و به همین خاطر این امکان وجود دارد که پلتفرم شیدا بخواهد آن را به دو بخش تقسیم کند.
سریالهای تاریخ دویست سال اخیر کشور ما بهنوعی در حال حاضر ملک طلق «حسن فتحی» است و او اشراف خوبی بر روابط اجتماعی دوران پهلوی و قاجار دارد. فتحی البته بعد از پخش سهگانه «شهرزاد» با آثاری نظیر «ازازیل» و «جیران» چندان نتوانست روزگار خوش مجموعههایی مانند «پهلوانان نمیمیرند»، «میوه ممنوعه»، «شب دهم» و... را تکرار کند، اما شاید با سریال «ده پهلوان» بتواند قدمی در راه جلب رضایت مخاطبان و هوادارانش بردارد. اکنون خبر رسیده که تصویربرداری سریال ده پهلوان با تهیهکنندگی «زینب تقوایی» از بیستویکم شهریور همزمان با روز ملی سینما شروع شده است. این عاشقانه تاریخی به نویسندگی نغمه ثمینی و حسن فتحی، داستان خود را در بستر دوران صفویه روایت میکند و نخستین سکانسهای آن در منطقه پارچین مقابل دوربین رفته است.
فیلمبرداری بخشهایی از سریال «ماه و مینا» به کارگردانی «برادران ارک» و تهیهکنندگی «جواد مولایی» به پایان رسید و گروه تولید این روزها مشغول تغییر دکور برای آغاز ادامه مراحل فیلمبرداری هستند. «پیام احمدینیا» و «محمود پاکنیت» از بازیگران جدیدی هستند که به این پروژه اضافه شدند. «هادی حجازیفر»، «مهسا حجازی»، «پانتهآ پناهیها»، «مهدی حسینینیا» و «آرش فلاحتپیشه» از بازیگران این سریال هستند.
سریال «ریمنی» هم یکی از آثار پربازیگر شبکه نمایش خانگی خواهد بود، اما باید گفت که تصویربرداری این مجموعه به دلیل جراحی و طی دوران نقاهت «مهران مدیری» برای دومین بار بعد از جنگ رمضان به تعویق افتاده است. سریال «ریمنی» به کارگردانی «مجید توکلی» و با بازی «مهران مدیری»، «بابک حمیدیان»، «نازنین بیاتی» و «بهزاد خلج» برای نمایش خانگی ساخته میشود. مجید توکلی با ساخت فیلمهایی نظیر «عزیز» و «متولد 65» شناخته میشود.
سریال «کد ۱۰۰» به کارگردانی احسان بیگلری مراحل پیشتولید خود را پشت سر میگذارد. بیگلری پیشازاین تجربه ساخت فیلم سینمایی «برادرم خسرو» را در کارنامه داشته و کد ۱۰۰ را برای شبکه نمایش خانگی میسازد. برادرم خسرو در بخش نگاه نو سیوچهارمین جشنواره فیلم فجر حضور داشت و در فستیوال فیلم یاری سوئد تندیس بهترین فیلم بلند را دریافت کرد.
«داشآکل» صادق هدایت که پیشازاین دستمایه چند اقتباس سینمایی قرار گرفته، حالا قرار است در قالب یک مینیسریال به شبکه نمایش خانگی بیاید؛ پروژهای که نام «حمید نعمتالله» را بهعنوان کارگردان و امیر جدیدی را در نقش محوری با خود دارد و بهاینترتیب، یکی از شناختهشدهترین شخصیتهای ادبیات معاصر ایران بار دیگر در معرض بازخوانی تصویری قرار میگیرد. داشآکل نخستین حضور حمید نعمتالله در جایگاه کارگردان در شبکه نمایش خانگی خواهد بود. سریالی که حالا با توجه به سابقه این فیلمساز در خلق شخصیتهای متفاوت و فضای خاص آثارش، میتواند یکی از پروژههای قابلتوجه نمایش خانگی باشد. نام «امیر جدیدی» نیز بهعنوان بازیگر نقش اصلی مطرح شده است. جدیدی قرار است در نقش داشآکل ظاهر شود؛ نقشی که پیشازاین در اقتباس مشهور «مسعود کیمیایی» توسط «بهروز وثوقی» بازی شده بود و یکی از ماندگارترین نقشهای کارنامه این بازیگر به شمار میرود. «محمد عرب» هم چند سال بعد دست به تولید اثری سینمایی به اسم داشآکل زده بود.
فیلمبرداری فصل اول میکروسریال «تاکسی» به کارگردانی حسن نوری به پایان رسید. این مجموعه ۱۲ قسمتی با نگارش سروش صحت و ایمان صفایی، تهیهکنندگی مجید صالحی و مشاوره هنری علی مصفا، از کتاب «تاکسیسواری» اقتباس شده و اکنون وارد مرحله پستولید شده است. تاکسی یک میکروسریال اپیزودیک است که در هر قسمت مسافر تازهای را سوار قصه میکند. با پایان فیلمبرداری، فصل اول این مجموعه برای رسیدن به مقصد نهایی و انتشار در پلتفرم شیدا آماده میشود.