اخبار محرمانه - اکو ایران /متن پیش رو در اکو ایران منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
تحلیلگران انرژی معتقدند کاهش شدید واردات نفت چین، از زمان آغاز جنگ بیشترین تأثیر را در مهار قیمتها داشته است.
به نظر میرسد مداخله پکن برای تأمین ثبات در منطقه غرب آسیا در راستای منافع چین نیز باشد. چین بهعنوان دومین اقتصاد بزرگ جهان و یک قدرت تولیدی که بخش عمده نفت خام مورد نیاز خود را وارد میکند، علاقهمند به مهار خسارات در حال وقوع به بازارهای انرژی است.
چرا ترامپ باید از شی تشکر کند؟
به گزارش آسوشیتدپرس، وقتی دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در اواخر فوریه جنگ خود علیه ایران را آغاز کرد، تحلیلگران انرژی هشدارهای بسیار نگرانکنندهای دادند مبنی بر اینکه در صورت طولانی شدن درگیری، قیمت نفت میتواند بیش از دو برابر شود و از سرمایهگذاران و رانندگان خواستند خود را برای دورهای پرنوسان آماده کنند.
جنگ همچنان ادامه دارد و قیمت نفت قطعاً همچنان بیثبات است؛ اما شش ماه پس از آغاز درگیریای که پایانی برای آن دیده نمیشود، بدترین پیشبینیها هنوز محقق نشدهاند.
شی جینپینگ، رئیسجمهور جمهوری خلق چین که در روزهای آینده طی سفری رسمی به واشنگتن میرود، میتواند استدلال معتبری داشته باشد که جهان باید بابت این وضعیت از راهبرد انرژی کشورش تشکر کند.
مشخص نیست دو رهبر در جریان این سفر تا چه اندازه درباره ایران گفتوگو خواهند کرد؛ سفری که در شرایطی انجام میشود که حزب جمهوریخواه ترامپ به دلیل قیمت بالای بنزین با فشار رأیدهندگان مواجه است و همزمان با گسترش درگیری در خاورمیانه، حاشیه امن چین نیز بیش از پیش در حال آزموده شدن است.
شی سوار بر قطاری است که فرمانش دست ترامپ است
ترامپ که تلاش کرده آتشبس شکننده تجاری با پکن را حفظ کند، در اظهارات علنی خود درباره اختلافاتش با شی بر سر روابط چین با ایران محتاط بوده است.رزماری کلانیک، مدیر برنامه خاورمیانه در اندیشکده واشنگتن دیفنس پریوریتی، گفت: «ما به شکلی عجیب داریم از پکن سواری مجانی میگیریم. چین این کار را انجام میدهد چون میداند سوار قطاری است که ترامپ آن را به سمت پرتگاه میراند. اگر قیمت نفت بسیار بالا برود، به اقتصاد جهانی آسیب میزند. و اگر به اقتصاد جهانی آسیب بزند، به آنها هم آسیب میزند.»
پکن سالها و میلیاردها دلار صرف انباشت بزرگترین ذخیره نفت جهان کرده و برآوردهای اداره اطلاعات انرژی آمریکا نشان میدهد که ذخایر راهبردی این کشور تا پایان سال گذشته به حدود ۱.۴ میلیارد بشکه رسیده بود. شی برای محافظت از چین در برابر خطرات ناشی از اختلال در عرضه خارجی، خودکفایی انرژی را در برنامه پنجساله اخیر این کشور گنجانده است.
اتکا به این ذخایر عظیم به چین اجازه داد پس از آغاز بمباران آمریکا و اسرائیل و بسته شدن عملی تنگه هرمز از سوی تهران، واردات نفت خام خود را بهشدت کاهش دهد. چین همچنین از حرکت خود در سالهای اخیر به سمت خودروهای برقی و افزایش استفاده از گزینههای جایگزین انرژی بهره برد. کاهش تقاضای چین برای نفت در مقابل به کاهش تقاضای جهانی کمک کرد و اثر افزایشی قیمتها را برای آمریکا، اروپا و سایر نقاط جهان کاهش داد.
مارک مونتگومری، دریادار بازنشسته نیروی دریایی آمریکا و تحلیلگر بنیاد دفاع از دموکراسیها، گفت: «چینیها شایسته تقدیر هستند. آنها در ۱۰ سال کاری را انجام دادند که ما پس از بحران نفتی ۱۹۷۳ به ۲۵ سال زمان نیاز داشتیم تا انجام دهیم: واقعاً یک ذخیره راهبردی نفت ایجاد کردند که به شما اجازه میدهد از چنین شرایطی عبور کنید.»
ظرفیت چین هم حدی دارد
اما این تابآوری اکنون با چالشهای جدیدی روبهروست. حملات این ماه باعث شدند عربستان سعودی بهطور موقت یک خط لوله حیاتی را که نفت خام را از سراسر این کشور به بنادر دریای سرخ منتقل میکند، تعطیل کند. انصارالله نیز دو جزیره راهبردی در جنوب دریای سرخ را تصرف کردهاند و توانایی خود برای مختل کردن یک مسیر مهم کشتیرانی دریایی را افزایش دادهاند. گفتوگوهای برنامهریزیشده میان کشورهای حاشیه خلیج فارس با محوریت بازگشایی تنگه هرمز که قرار بود اوایل این هفته برگزار شود نیز به حالت تعلیق درآمده است.
پیش از دیدار با شی، ترامپ قرار است روز سهشنبه در حاشیه نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک با رهبران شورای همکاری خلیج فارس دیدار کند. این گروه شامل عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، عمان، کویت و بحرین است.
تحلیلگران بانک آمریکا هفته گذشته پیشبینی کردند که با توجه به «تداوم اختلالات در تنگه هرمز»، قیمت نفت در نیمه دوم سال به ۸۳ دلار در هر بشکه برسد، اما همچنان انتظار داشتند حملونقل از طریق این تنگه بهتدریج افزایش پیدا کند؛ اما اگر خشونت تشدید شود و کنترل بر تردد کشتیها ادامه پیدا کند، قیمتها میتواند به ۹۵ تا ۱۲۰ دلار در هر بشکه برسد؛ و آسیب به زیرساختهای اصلی انرژی میتواند جهشهایی تا ۱۵۰ دلار در هر بشکه ایجاد کند.
جاناتان سزین، تحلیلگر ارشد سابق سازمان سیا که اکنون در مؤسسه بروکینگز فعالیت میکند، گفت نحوه عبور چین از بازار نفت بیثباتی که جنگ ترامپ ایجاد کرده است، در نهایت از نگاه پکن «تأییدی بر درستی برنامه پنجساله اخیر شی و تمرکز او بر خودکفایی» محسوب میشود.
البته تحلیلگران میگویند در اینکه چین چگونه به انباشت عظیم ذخایر نفت خود دست یافت، نوعدوستی چندانی در کار نبوده است. کارشناسان معتقدند پکن بیشتر تحت تأثیر برنامهریزی احتمالی برای اقدام نظامی با هدف تصرف جزیره خودگردان تایوان بوده است. استفاده از ذخایر نفتی اکنون برای پکن بههیچوجه ایدهآل نبوده است، اما جهش شدید قیمت نفت در جهان نیز برای این کشور مطلوب نبود.
اختلافات عمیق ترامپ و شی درباره ایران
انتظار میرود جنگ ایران و تأثیر آن بر اقتصاد جهانی در دستور کار مذاکرات ترامپ و شی قرار داشته باشد؛ اما چشمانداز اینکه دو قدرت بزرگ جهان بتوانند به یک پیشرفت عمده دست پیدا کنند، چندان روشن نیست.
در طول درگیری، دولت ترامپ هنگام تلاش برای متقاعد کردن پکن به استفاده از اهرم اقتصادی قابل توجه خود برای تحت فشار قرار دادن تهران بهمنظور پایان دادن به جنگ و بازگشایی تنگه هرمز، با مقاومت مواجه شده است. مقامهای چینی که مخالفت شدید خود را با جنگ آمریکا ابراز کردهاند، همچنین از تهدیدهای اخیر دولت آمریکا برای افزایش فشار اقتصادی بر کشورها و نهادهایی که همچنان با ایران تجارت میکنند، ابراز نارضایتی کردهاند.
رهبران دو کشور تنها چهار ماه پیش در پکن با یکدیگر دیدار کردند و ممکن است تا پایان سال دو بار دیگر نیز با هم ملاقات کنند. پس از مذاکرات ماه مه، ترامپ مدعی شد شی با او موافق است که ایران هستهای ایده بدی است و تنگه هرمز باید بازگشایی شود. مقامهای چینی نه روایت ترامپ از این گفتوگوی خصوصی را تأیید کردهاند و نه آن را تکذیب کردهاند.
دولت آمریکا همچنین به چین هشدار داده که به تلاش نظامی ایران کمک نکند؛ اما ترامپ اوایل این هفته ادعای والاستریت ژورنال مبنی بر اینکه نهادهای چینی پیش از حمله ایران در ماه ژوئیه که به کشته شدن سه سرباز آمریکایی در یک پایگاه نظامی اردن منجر شد، تصاویر ماهوارهای این پایگاه را در اختیار تهران قرار دادهاند، کماهمیت جلوه داد.
تحلیلگران انرژی معتقدند کاهش شدید واردات نفت چین، از زمان آغاز جنگ بیشترین تأثیر را در مهار قیمتها داشته است. بر اساس دادههای آمریکا، میانگین واردات نفت خام چین در سهماهه دوم تنها ۸.۱ میلیون بشکه در روز بود. این رقم تقریباً ۴ میلیون بشکه در روز، یا ۳۲ درصد، کمتر از سه ماه نخست سال بود.