اخبار محرمانه - روزنامه سازندگی / «تهدید سلامت!» عنوان یادداشت روز در روزنامه سازندگی به قلم فرزانه ترکان که میتوانید آن را در ادامه بخوانید:
بحران دارو و کمبود بسیاری از اقلام درمانی در کشور، موضوعی نیست که بتوان آن را نادیده گرفت یا با توضیحات غیرواقعبینانه از کنار آن گذشت. در شرایطی که مسئولان حوزه سلامت از یک سو بر مدیریت بازار دارو تأکید میکنند و از سوی دیگر گزارشهای میدانی از کمبود برخی داروهای حیاتی حکایت دارد بیش از هر زمان دیگری ضرورت دارد که واقعیتها با مردم در میان گذاشته شود. در درجه نخست باید از این رویکرد استقبال کرد که مسئولان وزارتخانههای مختلف و مدیران دولتی درباره مسائل و مشکلات کشور با افکار عمومی گفتوگو کنند. جامعه حق دارد از شرایط موجود، محدودیتها و چالشهای پیش رو آگاه باشد.
مسئله کمبود دارو، نبود برخی اقلام ضروری در بازار و نگرانی بیماران، واقعیتی است که امروز بسیاری از خانوادهها آن را لمس میکنند و نمیتوان آن را صرفاً به شایعات یا برداشتهای نادرست نسبت داد. این وضعیت ناشی از عوامل متعددی است اما بدون تردید یکی از مهمترین عوامل آن جنگ اخیر و اختلال در روند ورود مواد اولیه دارویی از کشورهای همسایه، بهویژه امارات متحده عربی، بوده است. بخش مهمی از مواد اولیه مورد نیاز صنعت داروسازی کشور از مسیرهای تجاری منطقه تأمین میشد و محدودیتهای ایجاد شده در مبادلات کالا و ارتباطات تجاری، زنجیره تأمین دارو را با مشکلات جدی مواجه کرده است. در حال حاضر نیز بازار دارویی کشور تا حد زیادی با اتکا به ذخایر و اندوختههایی اداره میشود که از سال گذشته و با پیشبینی شرایط بحرانی برای آن برنامهریزی شده بود.
اما واقعیت این است که هر چه زمان بگذرد و امکان جایگزینی این ذخایر دشوارتر شود، کشور با مشکلات پیچیدهتری روبهرو خواهد شد. اگر امروز شرایط قابل مدیریت به نظر میرسد لزوماً به معنای نبود خطر در ماههای آینده نیست. البته باید توجه داشت که مسئله کمبود دارو موضوع تازهای نیست و پیش از این نیز تحت تأثیر تحریمها وجود داشت. با این حال مسئولان سازمان غذا و دارو و مجموعه وزارت بهداشت همواره تلاش کردهاند از مسیرهای مختلف و راهکارهای جایگزین، مواد اولیه مورد نیاز را وارد کشور کنند تا بیماران با کمبود جدی مواجه نشوند. اما شرایط ناشی از جنگ اخیر و محدودیتهای جدید در مبادلات تجاری با کشورهای منطقه، بهویژه امارات، ابعاد تازهای به این بحران داده است. امروز تنها مسئله کمبود دارو مطرح نیست.
در کنار آن، شکلگیری بازار سیاه برای برخی داروها و افزایش هزینههای درمان نیز به دغدغهای جدی تبدیل شده است. از سوی دیگر، حذف یا کاهش پوشش بیمهای برخی داروهای حیاتی موجب شده بسیاری از بیماران ناچار شوند داروهای مورد نیاز خود را با قیمت آزاد تهیه کنند؛ موضوعی که فشار اقتصادی مضاعفی را بر خانوادهها تحمیل میکند. در چنین شرایطی، کنترل بازار، جلوگیری از شکلگیری شبکههای غیررسمی توزیع دارو و افزایش ذخایر مواد اولیه باید در اولویت سیاستگذاران حوزه سلامت قرار گیرد. حداقل انتظار این است که کشور بتواند نیاز بیماران خاص، بیماران مزمن و افراد بدحال را بدون وقفه تأمین کند.در عین حال باید تأکید کرد که وزارت بهداشت در ماههای اخیر تلاشهای قابل توجهی برای مدیریت بحران انجام داده و کارنامه این وزارتخانه در مواجهه با شرایط دشوار قابل دفاع است.
اما موفقیت در مدیریت بحران تنها به اقدامات اجرایی محدود نمیشود؛ شیوه اطلاعرسانی نیز اهمیت فراوانی دارد. پاسخهایی که از سوی مسئولان ارائه میشود باید واقعبینانه، شفاف و مبتنی بر شرایط موجود باشد. در همین چارچوب، اظهاراتی مبنی بر انباشت گسترده دارو در منازل مردم، اگرچه سالهاست در ادبیات مدیریتی حوزه سلامت مطرح میشود اما به نظر میرسد با واقعیتهای امروز فاصله داشته باشد. این موضوع بیشتر به سالهایی مربوط میشد که قیمت دارو پایینتر بود و امکان تهیه و نگهداری مقادیر بیشتری از دارو وجود داشت. در شرایط فعلی، با توجه به افزایش قیمت دارو، اجرای نسخهنویسی الکترونیک و محدودیتهای موجود در تجویز دارو حتی پزشکان نیز در نسخهنویسی با چارچوبهای مشخصی مواجه هستند. بنابراین دشوار است که بتوان کمبودهای فعلی را به ذخیرهسازی دارو در منازل نسبت داد.
بازار ![]()