اخبار محرمانه - فارس / اسرائیل از قله جبلالشیخ تا القنیطره و الیرموک، شبکهای از دژهای نظامی ایجاد کرده. این پایگاهها که برخی از آنها، زمانی متعلق به ارتش سوریه بود، امروز به «چشمهای اسرائیل» برای رصد موشک و پهپاد و سکوی نفوذ به لبنان تبدیل شدهاند.
اسرائیل در سایه انفعال دولت شورشیان حاکمان بر دمشق تحت هدایت ابومحمد الجولانی، در امتداد نوار جنوبی سوریه هممرز با جولان اشغالی، شبکهای از مقرها و پایگاههای نظامی برای خود ایجاد کرده که میان قلههای جبلالشیخ، حومه قنیطره و غرب دمشق تا حوضه الیرموک توزیع شدهاند؛ علاوه بر این، نقاط دیگری را نیز که پیشتر متعلق به ارتش سوریه بود، اشغال کرده است.این مواضع نقشهای مکمل را ایفا میکنند که از رصد، هشدار زودهنگام و مدیریت عملیات میدانی تا هدایت نفوذها متغیر است. در همین حال، اقدامات مربوط به استحکامسازی و توسعه اشغالگری در تعدادی از آنها ادامه دارد که نشاندهنده تلاش اشغالگران برای تثبیت حضور بلندمدت در خاک سوریه است.
بازار
این پایگاهها عبارتند از:
پایگاه قله جبلالشیخ: در حدود ۴۰ کیلومتری دمشق واقع شده و با ارتفاع ۲۸۱۴ متر، بلندترین نقطه در سوریه به شمار میرود. این پایگاه به دلیل موقعیت جغرافیایی و توانمندی بالا در رصد از اهمیتی استثنایی برخوردار است؛ دارای باندهایی برای فرود بالگردها است و مرکزی برای عملیاتی کردن سامانههای راداری و هشدار زودهنگام محسوب میشود که قدرت اشغالگران را در نظارت بر موشکها و پهپادها و رهگیری آنها افزایش میدهد.
اسرائیل کاتز وزیر جنگ رژیم صهیونیستی در دسامبر ۲۰۲۴ این قله را «چشمان دولت اسرائیل» توصیف کرد. نفوذ اسرائیل به داخل اراضی لبنان برای نخستین بار در مارس ۲۰۲۶ از همین نقطه آغاز شد و نیروهای اشغالگر همچنین از آن به عنوان نقطهای برای شروع گشتزنیهای خود برای برقراری ارتباط با پنج روستای دروزینشینِ همجوار با حومه غربی دمشق استفاده میکنند.
پایگاه التلول الحمر: اشغالگران در ماه مه ۲۰۲۵ کار شناسایی آن را آغاز کردند تا آن را به یک نقطه نظامی دائمی تبدیل کنند. این پایگاه خارج از محدوده «منطقه حائل» در شمال شهرک حضر واقع و خودروهای نظامی سنگین و نفربر در آن مستقر شده است. عملیات نفوذ به سمت روستاهای حومه شمالی القنیطره و حومه غربی دمشق از آنجا مدیریت میشود. همچنین گشتی که اهالی «بیتجن» در نوامبر ۲۰۲۵ با آن درگیر شدند، از این پایگاه اعزام شده بود؛ درگیری که منجر به کشته و زخمی شدن تعدادی از سربازان دشمن شد و در پاسخ، اشغالگران تعدادی از خانههای روستا را ویران کردند که به شهادت دهها شهروند انجامید.
پایگاه قرص النفل: دارای باند فرود بالگرد است و بر شهرک «مجدل شمس» در جولان اشغالی مشرف است. حدود ده روز پیش از حوادث «بیتجن» در نوامبر ۲۰۲۵، بنیامین نتانیاهو نخستوزیر رژیم اشغالگر از طریق این پایگاه وارد شهرک حضر شد و در آنجا نیت اسرائیل برای ماندن در سوریه تا زمانی نامعلوم را اعلام کرد.
منطقه حفاظتشده جباثا الخشب: اشغالگران این پایگاه را پس از صاف کردن حدود ۲۵۰۰ دونم از زمینها به منظور از بین بردن موانع دید ایجاد کردند و نمونههایی از گیاهان منطقه را به داخل سرزمینهای اشغالی منتقل کردند. این مکان به عنوان نقطه شروع نفوذ به سمت روستاهای حومه شمالی القنیطره استفاده میشود و به عنوان یک منطقه نظامی بسته طبقهبندی شده که دو تانک، تعدادی نفربر نظامی، هشت اتاق پیشساخته به عنوان محل اسکان سربازان، علاوه بر بولدوزرها و تیربارهای سریعالشلیک در آن مستقر شدهاند.
«جباثا الخشب» به همراه پایگاه «الحمیدیه» یک منطقه نظامی پیوسته را تشکیل میدهد که حدود دو کیلومتر با یکدیگر فاصله دارند.پایگاه الحمیدیه: مرکزی برای مدیریت نفوذها محسوب میشود، بهطوری که دستورات حرکت به سمت حومه شمالی و مرکزی القنیطره از این پایگاه صادر میشود. این پایگاه به دلیل نزدیکی به «شهر السلام» (مرکز اداری استان) اهمیت ویژهای دارد؛ همچنین دستورات شلیک خمپاره از آن صادر میشود و مشاهده شده که یک سامانه پدافند هوایی با کامیون به داخل آن منتقل شده است.ایجاد این پایگاه تاکنون منجر به تخریب ۱۶ خانه در منطقه شده و اشغالگران روی حضور برخی خانوادههای بادیهنشین در اطراف آن برای ایجاد کانالهای ارتباطی محلی با ساکنان حساب باز کردهاند.صهیونیستها در نخستین دوره پس از سقوط نظام اسد، چادری در آنجا برپا کرده بودند و تحت پوشش یک سازمان بشردوستانه، اسباببازی برای کودکان، مواد غذایی و خدمات پزشکی ارائه میدادند.
پایگاه ویران شده القنیطره: در منطقهای واقع شده که دشمن پس از عقبنشینی از آن در سال ۱۹۷۴ ویرانش کرد و امروز به مرکز عملیات نظامی و نقطه شروع گشتزنیها تبدیل شده است. ورود به این منطقه برای سوریها ممنوع است به جز برای برخی خانوادههای چرکس برای ورود به زمینهای کشاورزی مجاور آن. هرگونه فعالیت در آن، حتی فعالیتهای غیرنظامی، نیازمند موافقت افسر مسئول اشغالگر است. عملیات خاکبرداری که دشمن در آنجا انجام داد، منجر به نابودی یک مدرسه، بیمارستان جولان و سینمای الأندلس شد که گواه جنایات دشمن در طول جنگ اکتبر ۱۹۷۳ بودند.
پایگاه العدنانیه: بر ارتفاعی مشرف به سد «المنطره» واقع شده که خود به یک منطقه نظامی بسته تبدیل شده است. گشتزنیها به سمت حومه مرکزی القنیطره از این پایگاه آغاز میشود و با اهداف قدیمی دشمن در رابطه با کنترل منابع آبی مرتبط است. منطقهای که پایگاه در آن واقع شده، شاهد نفوذهای مکرر و حتی گردشگری صهیونیستها در آن است و واحدهای اطلاعاتی متشکل از سربازان زن برای انجام گشتزنی در داخل آن نیز فعالیت دارند.
پایگاه تل احمر غربی: این پایگاه پیشتر تحت کنترل ارتش سوریه بود و بهواسطهی اشراف بر مناطق وسیعی از جنوب سوریه متمایز است. اسرائیل امروز از آن برای مقاصد رصد نظامی و هشدار زودهنگام، بهویژه برای مراقبت از اهداف هوایی استفاده میکند، با این حال، تانکها و خمپارهاندازها نیز در آن مستقرند.
نقطه تل احمر شرقی : یک نقطهی مراقبت استراتژیک است که حدود یک کیلومتر با موقعیت تازهتأسیس در تپه غربی فاصله دارد و مکمل فعالیتهای آن به شمار میرود؛ امری که به دشمن یک مزیت عملیاتی مضاعف در چارچوب فرایند پیوند دادن سامانههای مراقبت و کنترل بر ارتفاعات میدهد.نیروهای اشغالگر به ساکنان اجازه نزدیک شدن به «تل احمر شرقی» را ندادهاند و در صورت نزدیک شدن، بازداشت و با تیراندازی مواجه میشوند. این نقطه در ماه آوریل گذشته شاهد عملیات استحکامی و ورود تجهیزات جدید بود؛ اقدامی که از احتمال تبدیل آن به یک پایگاه در آینده خبر میدهد.
ثکنه الجزیره: پیشتر متعلق به ارتش سوریه بود و در منطقهای غنی از آب و زمینهای کشاورزی در حوضه یرموک و وادی الرقادِ متصل به القنیطره، در نزدیکی رود یرموک، واقع شده است. از اینجا نفوذها به سمت روستاهای این حوضه کلید میخورد. این منطقه در آوریل ۲۰۲۵ پس از رسیدن نیروهای دشمن به یک نقطه نفوذ عمیق در حاشیه سد الجبیلیه، شاهد درگیری با نیروهای دشمن بود و امروز سکوهایی برای بهکارگیری پهپادها نیز در آن وجود دارد.
علاوه بر این، به نوشته روزنامه لبنانی «الأخبار»، در روزهای اخیر عملیات استحکامی و تحرکات مهندسی اسرائیل در تپه الحمریه، واقع میان حضر و طرنجا، مشاهده شده است؛ امری که نشان میدهد این مکان ممکن است به یک نقطه نظامی دائمی با کارکرد لجستیکی تبدیل شود و به شبکه مواضع اسرائیلی اضافه شود.
مهمترین یگانها، تیپها و لشکرهای شرکتکننده در عملیات داخل سوریهحضور اسرائیل در جنوب سوریه همچنین بر پایه یک سامانه عملیاتی استوار است که شامل تیپهای منطقهای، یگانهای نخبه و اطلاعاتی میشود؛ این یگانها مسئولیت مدیریت نفوذها، عملیات رصد و جمعآوری اطلاعات را بر عهده دارند که نشاندهنده ایجاد یک ساختار نظامی یکپارچه و چندلایه در داخل این منطقه است.
برجستهترین تیپها و یگانهای مذکور عبارتند از:
■ لشکر جولان - باشان (لشکر ۲۱۰): چتر فرماندهی عملیات زمینی در منطقه را تشکیل میدهد و تعدادی از تیپهای منطقهای و یگانهای ویژه تحت امر آن قرار دارند، ضمن اینکه از پشتیبانی مستقیم نیروهای هوایی و اطلاعاتی نیز برخوردار است.
■ تیپ کوهستان (۸۱۰): یک تیپ منطقهای متخصص در نبرد در مناطق کوهستانی صعبالعبور که بهطور اساسی در منطقه جبلالشیخ و روستاهای مجاور آن فعالیت میکند.
■ تیپ جولان (۴۷۴): تیپ منطقهای مسئولِ مدیریت عملیات کنونی در بخش جولان به شمار میرود و نیروهای آن در امتداد «منطقه حائل» و تپههای سوری مستقر هستند.
■ تیپ الاسکندرونی (تیپ سوم): یک تیپ پیادهنظام (احتیاط) است که ماموریتهای امنیتی از جمله تخریب زیرساختها در داخل منطقه حائل به آن محول شده است.
■ تیپ حشمونائیم: تیپ «حریدیها» (یهودیان ارتدوکس) است که بهتازگی در ارتش رژیم اشغالگر ایجاد شده و اولین فعالیت عملیاتی آن بین دسامبر ۲۰۲۵ و ژانویه ۲۰۲۶ ثبت شد و جنگجویان پیادهنظامِ وابسته به آن تحت فرماندهی «گردان ۵۲» از «تیپ زرهی ۴۰۱» و با هماهنگی «تیپ جولان» (۴۷۴) وابسته به «لشکر باشان» عمل کردند.
■ یگانهای ویژه و کماندو: اینها نیروهای ویژهای (مانند «سایرت متکال»، «شلداگ»، «شایتت ۱۳» و یگانهایی از تیپ کماندو) هستند که حملات هدفمند و گشتزنیهای پیچیده در عمق خاک سوریه انجام داده، شهروندان سوری را اسیر کرده و اطلاعات جاسوسی جمعآوری میکنند.
■ شاخه اطلاعات نظامی (AMAN) و یگانهای جمعآوری اطلاعات: شامل یگانهای تکنولوژیک و رزمی است که در جمعآوری اطلاعات تخصص دارند (مانند گردان عقاب ۵۹۵) و همچنین «واحد ۵۰۴» که مخصوص بازجویی از اسرا و بازداشتشدگان است.