اخبار محرمانه

آخرين مطالب

صعود و سقوط قدرتمندترین وزیر دربار تحلیل ویژه

صعود و سقوط قدرتمندترین وزیر دربار
  بزرگنمايي:

اخبار محرمانه - همشهری /متن پیش رو در همشهری منتشر شده و انتشار آن در آخرین خبر به معنای تایید تمام یا بخشی از آن نیست
او خود را قدرتمندترین فرد در ایران بعد از شاه می‌دانست و شاید همین، کار دستش داد. عبدالحسین تیمورتاش در گروه کسانی که از نزدیک برای روی‌کارآمدن رضاخان تلاش می‌کردند جزو نزدیکان و محارم او بود. اما تقریبا همه کسانی که از سال 1300 که پای رضاشاه به زمین بازی سیاست ایران باز شد، تا آخر با شاه نماندند و از همه مهم‌تر او بود که حامل تاج شاهنشاهی بود. داوری تریاک خورد و سکته کرد و فروغی زیرک‌تر از همه، به خانه خود رفت و غیر از ضرورت بیرون نیامد تا ترتیب رفتن رضاشاه از ایران و سلطنت پسرش را بدهد.
تبار تیمورتاش از زمین‌داران شمال خراسان بودند و به همین دلیل در منطقه، نفوذی جدی داشتند. او در نوجوانی به روسیه رفت و تحصیل کرد. در دوران مشروطیت در گروه ضد‌سلطنت، علیه محمدعلی‌شاه مبارزه کرد و لقب سردارمعظم را گرفت. در مجلس دوم نماینده سبزوار در شورای ملی شد و در مجلس بعدی هم حضور داشت تا اینکه در کابینه وثوق‌الدوله، حاکم گیلان شد و به جنگ جنگلی‌ها رفت. در همانجا بود که وعده زنده‌ماندن در صورت تسلیم‌شدن دکتر حشمت و یارانش را زیر پاگذاشت و او را به دار کشید. در جنبش جنگل او شدت عمل زیادی انجام داد. گزارش‌های متعددی از اعدام اسیران جنگلی در آن دوران مخابره شده است. 
در سوم اسفند 1299 که سیدضیاء و رضاخان کودتا کردند، او تا پایان دولت به حبس حکومت کودتا درآمد، اما از محبس به وزارت عدلیه رفت و با قاطعیتی که داشت محاکم قضایی کشور را یکپارچه کرد و تمام دادگا‌ه‌های عرفی را برچید. پس از آن والی کرمان و بلوچستان شد و مدتی بعد به مجلس رفت اما اعتبارنامه‌اش توسط نمایندگان گیلان به‌دلیل شدت عمل علیه جنگلی‌ها با اشکال مواجه شد ولی او در مجلس ماند. سردارمعظم در پی لغو‌شدن قانون القاب و درجات نظامی در سال 1304، نام خانوادگی تیمورتاش را برای خود برگزید. او در کنار افرادی چون داور، نصرت‌الدوله، سردار اسعد و فروغی در تغییر سلطنت از قاجاریه به پهلوی نقش مهمی داشت و وزیر دربار پهلوی اول شد. مهم‌ترین دلیلی که باعث سقوط تیمورتاش شد، ناکامی او در جلب‌نظر انگلیسی‌ها برای تغییر قرارداد نفت دارسی بود. ایران خواهان افزایش سهم خود از سود سالانه شرکت، از 16درصد به 25درصد بود، به‌اضافه دریافت مبلغ ثابتی معادل 2شیلینگ در هر تُن نفت صادراتی و اختصاص مقدار قابل ملاحظه‌ای از سهام شرکت به دولت ایران. از سوی دیگر، موضوع حضور نظامی انگلیس و تغییراتی که در جزایر خلیج‌فارس در نظر بود همانند بحرین که متعلق به ایران بود یکی از مسائلی اصلی اختلاف میان ایران و انگلیس بود که در بحران‌هایی مثل شورش قشقایی‌ها در جنوب ایران با عنوان اینکه سلاح از خلیج‌فارس به قشقایی قاچاق می‌شود، مورد اعتراض شدید دولت مرکزی قرار گرفت. ناکامی تیمورتاش در مذاکره با انگلیسی‌ها البته شرایط خاصی را به‌وجود آورده بود. هم‌اکنون گزارش‌هایی منتشر می‌شود که نشان می‌دهد انگلیسی‌ها از طریق عده‌ای، گزارش‌های مسموم‌کننده‌ای به شاه در مورد تیمورتاش می‌دادند. تیمورتاش در بازگشت از سفر مشایعت ولیعهد (محمدرضا) به سوئیس برای تحصیل، در روسیه دیداری با مقامات شوروی می‌کند که به مذاق شاه خوش نمی‌آید؛ ضمن اینکه شایع شده بود کیف مدارک مذاکره تیمورتاش با انگلیسی‌ها نیز در روسیه ربوده یا گم شده است و همین مسئله ظن شاه را بیشتر می‌کند. سیدحسن تقی‌زاده در خاطراتش می‌گوید: «بیچاره تیمورتاش تقصیری نداشت، ولی رضاشاه می‌گفت سوراخ خود تیمورتاش است و از طریق اوست که آنها مطلع شده‌اند. این شد که همان روز جمعه که دفتر هم نبود، به او کاغذ نوشت که از وزارت دربار معاف است. فردا که ما رفتیم، دیدیم تیمورتاش نیست...». 
سردارمعظم خراسانی (تیمورتاش) به جرم بدهی، اختلاس و دزدی به زندان می‌افتد و جرائم متعددی علیه او اقامه می‌شود. 
مجید مهران در کتاب خاطرات خود، از قول عباس‌قلی گلشائیان که آن هنگام دادستان دیوان کیفر کارکنان دولت بود نقل می‌کند که یکی دو مرتبه از تیمورتاش بازجویی کرده ‌است. تیمورتاش که در مورد 10هزار تومان بابت تسطیح زمین‌های جلالیه نیز متهم شده بود به گلشائیان می‌گوید: «خود رضاشاه بهتر از هرکس می‌داند که من اختلاسی نکرده‌ام و این مبلغ را دستمزد داده‌ام، اما چون باید نابود شوم این پرونده‌ها را برایم درست کرده‌اند».


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

مصدومیت ستاره تاثیرگذار شارجه/احتمال غیبت ولیتون مقابل پرسپولیس

صوت/ حواریون آخر الزمانی چه کسانی هستند؟

ورود برجام به دور تازه ای از ابهام و بلاتکلیفی

ترکیه عضو تازه «محور مقاومت» خواهد شد؟

چرا عربستان جنگ یمن را تمام نمی‌کند؟

دونالد ترامپ با کاخ سفید خداحافظی می کند؟

پادشاه بحرین: توافق با اسرائیل علیه هیچ کس در منطقه نیست

هیأتی از حماس و فتح برای پایان دادن به اختلافات در ترکیه دیدار می‌کنند

ادعای رسانه‌های صهیونیستی درباره پیشرفت تل‌آویو و سودان در عادی‌سازی روابط

چهره ها/ محسن تنابنده و یک اسکناس پانصد ریالی

فیلمبرداری یک فیلم در کمتر از 3 روز

وقتی حاج مرتضی نفس گرم پای قرارش نمی‌مانَد!

نگاهی به سینمای دفاع مقدس در گذر زمان

«رفیق سفیدپوش» روایت فداکاری پزشکان در میدان نبرد

چهره ها/ قدردانی شیوا ابراهیمی از گریمور سریال زمین گرم

چهره ها/ کودکانه های کوروش سلیمانی در روزگار جنگ

چهره ها/ سهراب پورناظری و تبریک زادروز بزرگمرد موسیقی ایران

الشارجه، التعاون را 6 تایی کرد

پیام رسول‌پناه بعد از شکست پرسپولیس

اهداف بودجه 99 در زمینه رونق تولید و فقرزدایی محقق می‌شود

شاید با دستور اجرایی جلوی رییس‌جمهور شدن بایدن را بگیرم!

چرا نباید برخی خوراکی‌ها را دوباره داغ کنیم؟ (قسمت دوم)

رایج‌ترین علل تصادف رانندگی چیست؟

پرسپولیس در چه صورتی صعود می‌کند؟

برای خواندن تاریخ به سقف این حمام نگاه کنید!

دست‌های آلوده ما

تایم لپسی از دیدنی های بانکوک

بازی با کلمات و حروف

ساخت تله‌ای جالب برای پرندگان با چاشنی ابتکار

اقتدا به طریق شهدا

واکنش شما در برابر این اتفاق چیست؟

پاییز؛ بهترین زمان سفر به تالاب هسل

تجربه یک پرواز شگفت انگیز

لحظه هولناک رانش زمین در هند

دشت هویج کجاست؟

سخت ترین تهیدستی در عالم

عجایب هفتگانه‌ای که نابود شدند

احتمال تکرار کابوس 2016 برای دموکرات ها؟

چرا عرضه اولیه بورس کم‌برکت شده است؟

دیپلمات سابق آمریکایی: خاورمیانه دیگر مانند گذشته مهم نیست

طاعون ترامپ در آمریکای لاتین

نزول بورس روی موج عوامل سه‌گانه

واکاوی خبر اختلاف نظر دربار سعودی بر سر اسرائیل

حماسه قصر؛ گزارشی از ناگفته‌های قصرشیرین

عضو مجمع تشخیص: تولید 3 برابری پتروشیمی‌ها دور از انتظار نیست

فهرست 109 هزار خانه‌ خالی روی میز سازمان امور مالیاتی

صادرات 8.4 میلیارد دلاری در بخش صنایع معدنی

خودرو در یک قدمی عرضه به بورس کالا قرار گرفت

جزئیات دپوی 8 میلیون تن کالا در بنادر کشور

برخورد با انحصارطلبی با ابزار‌های نظارتی مجلس