پایگاه خبری تحلیلی اخبار محرمانه

آخرين مطالب

شبکه‌های اجتماعی با ما چه می‌کنند؟ سياسي

شبکه‌های اجتماعی با ما چه می‌کنند؟

  بزرگنمايي:

اخبار محرمانه -

پردنبال‌کننده‌ترین کاربران توییتر
آیا به راستی در این محیط، سلسله‌مراتب‌ها و نیروهای محدودگر غایب‌اند؟‌ آیا همه می‌توانند آزادانه سخن بگویند، دیده و شنیده شوند؟‌ فهرست پردنبال‌کننده‌ترین‌های فیسبوک و توییتر می‌تواند کمی یاری‌مان کند. آیا شما در فیسبوک صفحه‌ای ساخته‌اید که دیگران بتوانند آن را دنبال کنند؟ صفحه‌تان چند دنبال‌گر دارد؟ 100 تا؟ 500 تا؟ یا اگر خیلی فعال بوده باشید، 2000 تا؟ در این حالت هم شما نزدیک به 212 میلیون دنبال‌کننده کمتر از فیسبوک، 122 میلیون کمتر از کریستیانو رونالدو و 83 میلیون کمتر از یوتیوب خواهید داشت. حساب توییترتان چند دنبال‌کننده دارد؟ باز هم اگر بسیار فعال بوده باشید، تعداد دنبال‌کنندگان شما، 106 میلیون از «کیتی پری» خواننده‌ی آمریکایی، 101 میلیون از باراک اوباما و 70 میلیون از یوتیوب، کم‌تر است. دنبال‌شونده‌ترین‌های این شبکه‌های اجتماعی یا «سلبریتی»ها هستند و یا حساب‌های کاربری خود شبکه‌های اجتماعی که به دست شرکت‌های فیسبوک و گوگل اداره می‌شوند. با آن‌که همان سلسله‌مراتب‌های‌ بیرونی، در این شبکه‌ها بازتولید شده است، اما این محیط با پوشاندن نقش قدرت(در همه‌ی اشکال آن) و جهت‌دهی آن، توهم آزادی عمل می‌آفریند.
این اطلاعات، نکته‌هایی درباره‌ی شبکه‌های اجتماعی به ما می‌گویند، اما پرسش‌های بسیاری را بی‌پاسخ رها می‌کنند؛ پرسش‌هایی همچون آن‌که کارکرد و هدف اصلی شبکه‌های اجتماعی چیست؟ نقش ما در این میان چیست؟ و سرانجام، این شبکه‌ها، با «ما» چه می‌کنند؟
ما برای شبکه‌های اجتماعی کار می‌کنیم؛ کاری بدون دستمزد. «کاربران شبکه‌های اجتماعی، محتوا، "پروفایل‌ها" و داده‌های رفتاری‌ای برای دست‌یابی به اطلاعات، ارتباط‌ها و یک جامعه، تولید می‌کنند. شرکت‌های گرداننده‌ی شبکه‌های اجتماعی، این داده‌ها را به تبلیغ‌کنندگان می‌فروشند و با این کار آن‌ها را به کالا تبدیل می‌کنند؛ در عوض تبلیغ‌گران هم می‌توانند تبلیغات‌شان را بر علاقه‌های شخصی تک‌تک افراد، متمرکز کنند». این توضیح «کریستین فاش»، جامعه‌شناس استرالیایی، برای این پدیده‌ است. هر جا کالایی باشد، کارگری هم وجود دارد که آن را تولید می‌کند؛ این‌جا هم ماییم که نرم‌افزارهای نصب شده روی گوشی‌هایمان را به عنوان ابزار تولید به کار می‌بریم و این کالا را می‌سازیم. تا پیش از پیدایش تارنمای جهانی یا همان «اینترنت» و شبکه‌های اجتماعی، افراد تنها در ساعات کار خود، ارزش‌اضافه تولید می‌کردند و به اصطلاح سودی به چرخه‌ی سرمایه می‌افزودند؛ اما اکنون این مرز از میان رفته است. ما در همه‌ی شبانه‌روز، با هر کلیک خود، با هر چیزی که در شبکه‌های اجتماعی می‌نویسیم و با هر «پستی» که می‌پسندیم، داریم کالایی می‌سازیم، که شرکت‌ها با فروش آن، سودی کسب می‌کنند.
«اصلا چه ایرادی دارد که شرکت‌ها از فعالیت‌های ما سودی کسب کنند؟ هم ما لذت می‌بریم هم آن‌ها به نان و نوایی می‌رسند». ‌ایراد در اتفاقی است که در این میان برای ما می‌افتد؛ اتفاقی که می‌توان آن را به کمک نظریه‌های دو اندیشمند مکتب فرانکفورت، اریک فروم و هربرت مارکوزه توضیح داد.
به باور فروم، لذت‌ها چند گونه‌اند که «شادی» و «ارضا» دو گونه‌ از آن‌ها هستند. ارضا، آن حسی است که هنگام رهایی از یک نیاز اصیل به ما دست می‌دهد؛ همان حسی که پس از سیری و رفع تشنگی و یا ارضای جنسی به انسان دست می‌دهد. اما شادی( که او آن را آورده‌ی عمل خلاق می‌داند)، غایت انسان است که با رهایی از بند نیازها تحقق می‌یابد و او را از مرتبه‌ی ارضاشدگی فراتر می‌برد. عمل خلاق هم از نظر او چیز چندان پیچیده‌ای نیست؛ این عمل خلاق می‌تواند ساختن یک کاردستی ساده یا یک ارتباط و عشق‌ورزی سالم باشد. اما به عقیده‌ی فروم، ساز و کار دنیای امروز به گونه‌ای است که همواره، با ایجاد نیازهای کاذب در انسان، نمی‌گذارد که او از مرحله‌ی ارضا فراتر برود. او لذت حاصل از رفع نیازهای کاذب را، لذت کاذب می‌نامد؛ لذتی زودگذر که دیری نمی‌پاید و به سرعت جای خود را به یک نیاز کاذب دیگر، یعنی یک تنش دیگر، می‌دهد. مصرف‌گرایی، به معنای نیاز ذهنی به خرید کالا، هنگامی که نیازِ عینی به آن وجود ندارد، پردامنه‌ترین نمونه از نیازهای کاذب است. حال می‌توانیم بخشی از تأثیری را که شبکه‌های اجتماعی روی‌ ما می‌گذارند، ببینیم. تبلیغ هدف‌مند، یعنی تبلیغی که متناسب با علاقه‌های شخصی هر فرد، و برای او نمایش داده می‌شود؛ علاقه‌هایی که او خود با فعالیتش در شبکه‌های اجتماعی به نمایش گذاشته است. این تبلیغ‌گران، از آن‌جا که علاقه‌های فرد را هم می‌دانند، درست از نقطه‌های آسیب‌پذیر او وارد می‌شوند و هر روز با آماج تبلیغ‌های خود، نیازهایی جدید در او پدید می‌آورند؛ نیازهایی که پس از رفع شدن، به سرعت با نیازی دیگر جایگزین می‌شوند؛ نیازهایی که به معنی مصرف بیش‌تر برای ما و فروش بیش‌تر برای تبلیغ‌کنندگان است.
«مهم‌ترین شیوه‌ی ستیز با آزادی، به کار گذاشتن نیازهای مادی و روانی در افراد است که کشمکش همیشگی برای حفظ وجود را حتمی می‌کند»؛ این جمله را مارکوزه درباره‌ی نیازهای کاذب می‌گوید. نظریات او مربوط به پیش از پیدایش تارنمای جهانی و شبکه‌های اجتماعی است، اما می توان آن‌ها را، به ویژه نظریات او درباره‌ی تکنولوژی را بر عصر حاضر پیاده کرد. به باور او، تکنولوژی می‌خواهد «همه»‌ی فرد را از آن خود کند و با این کار، جایی برای اندیشه‌هایی که با نظم موجود در تضادند، یا بهتر بگوییم، جایی برای اندیشیدن، باقی نگذارد: «پس دیگر سخن از تطبیق فرد با جامعه نیست؛ بلکه صحبت از تقلید محض از جامعه است؛ یک هویت کپی‌برداری شده». او چنین انسانی را «انسان تک‌بعدی» می‌نامد؛ انسانی که به طور کامل در جامعه و نظم کنونی آن حل می‌شود و آن را بی‌جایگزین و طبیعی می‌داند. اینترنت و شبکه‌های اجتماعی، پیشرفته‌ترین ابزار تکنولوژی برای دست‌یابی به این هدف‌اند. ما، تا پیش از پیدایش تارنمای جهانی و شبکه‌های اجتماعی، در ساعت‌های فراغت خود از کار، به مراتب کمتر در معرض رسانه(از هر نوع آن) بودیم و به همین نسبت «فضای برای خود»ِ بیش‌تری داشتیم؛ فضایی که در آن از یورش داده‌ها و اطلاعات به ذهن‌هایمان در امان بودیم؛ فضایی که در آن این امکان را داشتیم که دریافتی‌های خود در دیگر زمان‌ها را، پردازش کنیم. انسانی که چنین فضایی نداشته باشد، هیچ قسمتی که ویژه‌ی او و منحصر به او باشد، نخواهد داشت. چنین انسانی بازتابی آینه‌وار از جامعه خواهد بود؛ همان چیزی که مارکوزه آن را یک هویت کپی‌برداری شده می‌نامد.
این کاری است که شبکه‌های اجتماعی با ما می‌کنند. و ما، کارگران خط تولید این شرکت‌ها، خودمان این اتفاق را باعث می‌شویم. اما آیا می‌توان زندگی خود را از اینترنت و شبکه‌های اجتماعی زدود؟ آیا می‌توان در دنیای کنونی، بدون آن‌ها زندگی کرد؟ خیر. هیچ جایی برای فرار نیست؛ ولی این به آن معنا نیست که هر تحلیلی بی‌فایده است. اگر ماهیت و کارکرد پدیده‌ها را بدانیم، می‌توانیم رفتاری فعالانه با آن‌ها داشته باشیم؛ هر چند این رفتار فعالانه هرگز نمی‌تواند با آن‌ها پنجه در پنجه شود و از پس‌شان بربیاید، اما می‌تواند ذره‌ای از تأثیر آن‌ها بکاهد و کمی مرگ «انسان» و اندیشه را به تأخیر بیندازد.
آن‌چه گفته شد به این معنا نیست که شبکه‌های اجتماعی نمی‌توانند به صورت موردی و مقطعی فایده‌مند باشند؛ بلکه صحبت بر سر کلان‌ترین نقش و تأثیر آن‌ها در جامعه و بر انسان و زندگی اوست؛ نقش و تأثیری که با توجه به شعارهای شبکه‌های اجتماعی، یادآور این جمله است که «هر چیزی در نظم کنونی حاکم بر جهان، به سرعت به ضد خویش تبدیل می‌شود».
منابع:
1. کتاب «انسان برای خویشتن»، نوشته اریک فروم
2. کتاب «انسان تک‌بعدی»، نوشته هربرت مارکوزه
منبع: خبرگزاری ایسنا




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

در مجازی مورد تهاجم نظام غارتگری هستیم

برگزاری کارگاه تخصصی اینترنت اشیا و مهندسی ردیابی

بیش از نیمی از کودکان 10 ساله از شبکه‌های اجتماعی استفاده می‌کنند

شبکه های هرمی به ارزهای رمزپایه روی آوردند

کاهش نگران‌کننده رشد جهانی دسترسی به اینترنت

درخواست دانشگاه ها برای راه اندازی مرکز اینترنت اشیا

بدافزار هایی با نقاب برنامه های جذاب

چرا فیبرنوری به منازل نرسید؟

نصب بالن‌های اینترنتی در مناطق مرزی در ایام اربعین

نحوه‌ تشکیل بات‌نت‌ها از میلیون‌ها سیستم آلوده در جهان

اینترنت شبانه می رود یا می ماندی است؟

نگرانی جدید امنیت سایبری؛ نظارت جمعی با اینترنت اشیاء

نفوذ بدافزار جاسوسی تلگرامی درنهادهای دیپلماتیک

مزایای هوشمندسازی شهرها چیست؟

پایان عصر شبکه‌های اجتماعی دور از تصور نیست

اتصال گذرگاههای مرزی به فیبرنوری

ضعف رمز عبور در حال غلبه بر امنیت

شبکه های اجتماعی و پدیده ای نو ظهور به نام کودک آزاری مجازی

انتشار نسخه جدید تروجان Adwind و دور زدن نرم‌افزارهای ضدویروس

امنیت در اینترنت 5G آسیب پذیرتر است

کشف بدافزار داده‌کاوی ارز مجازی درآپدیت ادوب

مراقب گوگل پلی تقلبی باشید

ششمین جشنواره‌ ملی امنیت فضای تبادل اطلاعات برگزار می شود

مقایسه ضریب نفوذ اینترنت ثابت و سیار

آسیب‌پذیری بالای پنتاگون در برابر حملات سایبری

ارزانترین اینترنت تلفن همراه دنیا در ایران

اینترنت اشیا جان انسان ها را تهدید می کند

محاسبات یا رایانش مه چیست؟

12 میلیون ایرانی از فیلترشکن استفاده می‌کنند

اپراتورها خدمات رایگان به زائران اربعین ارائه می‌دهند

دانش آموزان و دنیای پرهیاهوی فضای مجازی

مراقب شبکه‌های اجتماعی و اعتیاد به خود باشید!

آغازِ ثبتِ شناسه مودم‌ها از سه هفته دیگر / ریجستری مودم در راه است

ساعت‌هایی که پای کنجکاوی هدر می‌رود

بازگشت گروه APT 28

ایران ارزانترین اینترنت تلفن همراه در دنیا را دارد

بیش از سه میلیون بازیکن دیجیتالی در تهران

ورود هکر ها به سیستم تسلیحات ارتش آمریکا در یک ساعت

سهم 10 درصدی بازی های یرانی از بازار بازی های دیجیتال

فعالیت تاکسی‌های اینترنتی فقط با کسب مجوز از شهرداری

ایران درمیان 5 کشور آلوده به بدافزار «کوین هایو»

دسترسی کامل پلیس چین به اطلاعات کاربران

صفحات فیشینگی که از گواهی SSL رسمی بهره می‌برند

سایت‌های وردپرسی آلوده واسط حملات فیشینگ هستند

بات‌نتی که دستگاه‌های متصل به اینترنت اشیا را هدف گرفته

توسعه سیستمی برای تشخیص اخبار جعلیِ فضای مجازی

افزایش حملات سایبری به صنایع نفت و گاز در سال گذشته

تاثیرات شبکه های اجتماعی برکودکان و نوجوانان

هیچ توافق پشت پرده‌ای با تلگرام نداریم

تبیین استاندارد تشخیص اعتیاد به اینترنت در چین