پایگاه خبری تحلیلی اخبار محرمانه

آخرين مطالب

تلنگر کرونا به دلارهای نفتی تحلیل ویژه سیاسی

تلنگر کرونا به دلارهای نفتی
  بزرگنمايي:

اخبار محرمانه - دنیای اقتصاد / متن پیش رو در دنیای اقتصاد منتشر شده و انتشار آن در آخرین خبر به معنای تایید تمام یا بخشی از آن نیست
نسیم‌علایی/ شیوع ویروس کرونا به خطر بزرگی برای رشد اقتصادی کشورهای نفتی در سال 2020 بدل شده و بار دیگر شکنندگی اقتصاد این کشورها را به نمایش درآورده است. نگرانی از افت تقاضای نفت چین به دنبال این اپیدمی، به کاهش 14 درصدی قیمت طلای سیاه منجر شده است. با این حال موسسه اعتبارسنجی اس‌اندپی گلوبال بر این باور است بیش از اثرگذاری کرونا بر قیمت نفت، کاهش مقدار صادرات است که اقتصاد کشورهای نفتی حاشیه خلیج فارس را تهدید می‌کند. پکن بزرگ‌ترین خریدار نفت این کشورها محسوب می‎شود و کاهش رشد اقتصادی چین به معنای خرید کمتر نفت است. علاوه بر این، اس‌اندپی گلوبال درخصوص چشم‌انداز بلندمدت اقتصاد این کشورها نیز نگرانی‌هایی را مطرح کرده است. به این معنا که با وجود شتاب جهانی برای فاصله گرفتن از مصرف سوخت‌های هیدروکربنی، کشورهای خاورمیانه تا دهه آینده به درآمدهای ناشی از نفت و گاز به شدت متکی خواهند ماند. اما کاهش تدریجی قیمت نفت روی جریان مالی این کشورها موثر است و موجب تقلیل خالص دارایی‌های آنها می‌شود. از این رو برخی از این کشورها از یک طلبکار خالص به یک بدهکار خالص تبدیل خواهند شد. صندوق بین‌المللی پول نیز حدود 10 روز پیش خطاب به کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس دقیقا همین هشدار را داده بود.
درحالی‌که تنها 10 روز از هشدار صندوق بین‌المللی پول به کشورهای نفتی برای کاهش وابستگی اقتصادشان به نفت می‌گذرد، موسسه«اس‌اند‌پی گلوبال پلاتس» نیز در گزارشی این کشورها را خطاب قرار داده و اخطار داده که ریسک بزرگی در انتظار آنها است. موسسه رتبه‌بندی اس‌اندپی گلوبال اعلام می‎کند اقتصاد کشورهای نفتی نیاز است با سرعت بیشتری از نفت فاصله بگیرد چراکه مصرف انرژی جهان به سرعت درحال گذار به سمت انرژی تجدیدپذیر است. موضوعی که می‌تواند فشار زیادی به اقتصاد کشورهای نفتی وارد کند. علاوه بر این، این آژانس اطلاعاتی بر این باور است که در سال‌جاری دو تهدید عمده درآمدهای نفتی و به‌دنبال آن رشد اقتصاد این کشورها را تهدید می‌کند؛ یکی شیوع ویروس کرونا در چین و دیگری تعمیق و حتی تمدید توافق اوپک پلاس. شیوع ویروس کرونای چینی از دو بُعد کاهش قیمت نفت و محدود کردن میزان صادرات درآمدهای نفتی این کشورها را در معرض خطر قرار داده است.
خطر در کمین اقتصادهای نفتی
رئیس موسسات رتبه‌بندی مالی خاورمیانه و آفریقا در اس‌اندپی گلوبال پلاتس در گزارشی که بخشی از آن روی تارنمای خبری این موسسه قرار گرفت، نوشته است: «سرمایه‌گذاران در سراسر جهان تاثیر تغییرات آب و هوایی را در سبد خریدهای خود موردتوجه قرار می‌دهند، از این‌رو آنها سرمایه‌گذاری خود را در محل‌هایی که در معرض خطر تغییر قوانین برای کاهش تولید کربن قرار دارد، مورد بازبینی قرار خواهند داد و این می‌تواند به معنای سرعت گرفتن هرچه بیشترکاهش نیاز جهان به نفت باشد.» این کارشناس اقتصادی بر این باور است که با این حال اقتصاد کشورهای عضو شورای همکاری خلیج‌فارس هنوز هم به شدت به درآمدهای هیدروکربونی اعتماد و تکیه می‌کنند. از این‌رو انتظار می‌رود که تحولات اقتصادی و کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی در این کشورها با سرعت کمی ادامه یابد. با احتساب اینکه نفت به‌طور میانگین 70 درصد از درآمد این کشورها را تشکیل می‌دهد، آنها حتی برای اجرای برنامه‌های تنوع اقتصادی نیز به درآمدهای نفتی وابسته هستند. این در شرایطی است که کشورها در سراسر جهان درحال افزایش مصرف انرژی‎هایی سازگار با محیط‌زیست هستند.
براساس این گزارش، اقتصادهای صادرکننده هیدروکربنی در خاورمیانه تا دهه آینده به نفت و گاز به‌عنوان منبع اصلی فعالیت‌های اقتصادی خود متکی خواهند ماند. کاهش تدریجی قیمت نفت ابتدا روی جریان مالی این کشورها تاثیر می‌گذارد و به‌دنبال آن کسری بودجه رخ خواهد داد. کسری بودجه نیز به نوبه خود موجب ادامه یافتن تقلیل خالص دارایی‌های آنها می‌شود و برخی از این کشورها را از یک طلبکار خالص به سمت یک بدهکار خالص سوق می‎دهد. سوخت‌های هیدروکربوری به‌طور میانگین، 81 درصد از درآمدهای صندوق‌های ثروت ملی کشورهای حاشیه خلیج‌فارس را تشکیل می‌دهند. موسسه رتبه‌سنجی اس‌اندپی گلوبال بر این باور است که سقوط مستمر قیمت‌ها و رسیدن آن به حدود 40 دلار بر بشکه به‌دلیل افزایشی تدریجی بی‌میلی جهان به سوخت‌های فسیلی، سبب می‌شود رتبه اعتباری کشورهای حاشیه خلیج‌فارس با دو درجه کاهش به نزدیک رتبه بنجل(junk)یا همان ریسک بالا برسد.
این گزارش خطاب به 6 کشور عضو شورای همکاری خلیج‌فارس تنظیم شده است. شورای همکاری خلیج‌فارس شامل عربستان، امارات‌متحده‌عربی، کویت، بحرین، قطر و عمان است که جزو ثروتمندترین کشورهای نفتی جهان محسوب می‎شود. از این رو می‌توان تهدیدی را که اس‌اندپی گلوبال درخصوص آن هشدار داده به راحتی به دیگر اقتصادهای نفتی در جهان تسری داد. هفته گذشته نیز صندوق بین‌المللی پول به این دسته از کشورها هشدار داده بود. این سازمان در سناریوی اصلی خود پیش‌بینی می‌کند که تقاضا برای نفت تا سال 2041 یعنی ظرف بیست سال آینده به اوج خود برسد و پس از آن رو به کاهش بگذارد. با این حال صندوق بین‌المللی پول بر این باور است که اگر کشورهای نفتی با متنوع کردن اقتصاد خود را برای این تحولات آماده نکنند، حتی پیش از فرارسیدن پیک تقاضای نفت به مشکل برخواهند خورد و ثروت آنها به اتمام می‎رسد. به این معنا که این 6 کشور به‌دنبال ضعف تقاضا کسری بودجه برخواهند خورد. از این رو این کشورها که درحال‌حاضر مجموع ثروت خالصشان حدود 2 هزار میلیارد دلار برآورد می‌شود، ظرف 15 سال آینده دارایی‌های خود را تماما از دست خواهند داد و از طلبکار خالص به بدهکار خالص بدل خواهند شد. صندوق بین‌المللی پول اقدامات اصلاحی که این کشورها طی سال‌های اخیر و به‌دنبال افت قیمت نفت آغاز کرده‌اند را برای جلوگیری از این زیان کافی نمی‌داند. این سازمان نیز توصیه کرده بود که کشورهای نفتی در اجرای اصلاحات اقتصادی با هدف کاهش وابستگی خود به نفت تعجیل کنند.
اثر دوگانه کرونا بر اقتصاد کشورهای نفتی
علاوه بر تهدیدی که در دهه آینده در کمین اقتصادهای وابسته به نفت نشسته است، اس‎اندپی گلوبال درخصوص خطری که درآمدهای نفتی این کشورها را در سال‌جاری تهدید می‌کند، هشدار داده است. این سازمان بر این باور است که شیوع ویروس کرونا در کنار توافق کاهش تولید کشورهای عضو اوپک پلاس دو تهدیدی هستند که در سال‌جاری صادرات کشورهای نفتی حاشیه خلیج‌فارس را در معرض خطر قرار خواهد داد. براساس گزارش اس‌اندپی گلوبال ریتینگ، به‌دنبال انتشار ویروس کرونا در چین که بزرگ‌ترین خریدار نفت خاورمیانه محسوب می‌شود، اقتصاد 6 کشور نفتی حاشیه خلیج‌فارس در معرض خطر است. تحولات اخیر می‌تواند بر رشد اقتصادی کشورهای عضو شورای همکاری خلیج‌فارس که تا پیش از این در معرض خطر کاهش قیمت نفت و افزایش تنش‌های منطقه‌ای قرار داشتند، تاثیر بگذارد.
معاملات نفت در بازارهای جهانی از میانه‌های ماه‎‌ گذشته میلادی به‌دلیل شیوع ویروس کرونا در چین و نگرانی از افت تقاضا برای نفت در این کشور حدود 14 درصد کاهش یافته است. هر بشکه نفت برنت روز گذشته 4/ 65 دلار بر بشکه معامله شد که نسبت به سطوح پیش از شیوع کرونا حدود 9 دلار کمتر بود. با این وجود افت قیمت نفت تنها یکی از وجوه تهدید درآمدهای کشورهای نفتی خاورمیانه توسط کرونا است، آنچه در گزارش اس‌اندپی گلوبال بر آن تاکید شده، کاهش مقدار صادرات است. در واقع اس‌اندپی گلوبال بر این باور است که بیشترین تاثیر اقتصادی شیوع ویروس کرونا در چین از مسیر اثرگذاری بر میزان صادرات کشورهای GCC انجام خواهد شد. با وجود شیوع ویروس کرونا، این آژانس انتظار دارد قیمت نفت برنت در سال‌جاری به 60 دلار بر بشکه و در سال 2021 به 55 دلار بر بشکه برسد.
براساس این گزارش، کشورهای عضو شورای همکاری خلیج‌فارس بین 4 تا 45 درصد از صادرات کالاهای خود را که عمدتا شامل و نفت و گاز و مشتقات آن است، به مقصد چین انجام می‌دهند. عمان با اختصاص دادن حدود 45 درصد از صادرات خود به این کشور در معرض بیشترین ریسک تحت شیوع ویروس کرونا در چین قرار دارد، از این رو تهدیدهای رکود اقتصادی عمان در سال‌جاری میلادی بیشتر شده است. این درحالی است که امارات‌متحده‌عربی با صادرات تنها 2/ 4 درصد از کالاهای خود به چین در معرض کمترین ریسک قرار دارد. پیش‌بینی‌ها از کاهش صادرات به چین به‌دلیل برآورد کاهشی از رشد اقتصادی این کشور است. اس‌اندپی گلوبال رشد اقتصادی چین در سال 2020 را 5درصد برآورد کرده که نسبت به رقم 1/ 6‌درصد در سال گذشته کاهش قابل‌توجهی یافته است. این آژانس اطلاعاتی اعلام کرد که عربستان سعودی 4/ 12درصد از کل واردات نفت و گاز چین را تشکیل می‌دهد، درحالی‌که سهم عمان 2/ 7درصد، سهم امارات 8/ 2 درصد و کویت 5درصد است. به‌دنبال این تحولات زاهابیا گوپتا، تحلیلگر موسسه اس‌اند‌پی‌ گلوبال، اعلام کرده به‌دلیل پیش‌بینی افزایش هزینه‌ها و کاهش قیمت نفت، کسری بودجه کشورهای عرب حاشیه خلیج‌فارس از جمله عربستان سال آینده میلادی افزایش خواهد یافت. پیش‌بینی شده کسری بودجه عربستان در سال 2020 میلادی به بیش از 7 درصد و در سال 2021 میلادی به بیش از 8 درصد برسد.
ایران نیز به‌خصوص بعد از اجرای تحریم‌های آمریکا، به صادرات نفت به چین وابسته است. هیچ آمار معتبر و تاییدشده‌ای درخصوص میزان صادرات نفت کشور از زمان شروع تحریم‌ها وجود ندارد. اما آن‌طور که موسسات اطلاعاتی و شرکت‌های ردگیری مسیر نفتکش‌ها اعلام می‎کنند، میزان صادرات نفت ایران افت قابل‌توجهی یافته و حتی به زیر 500 هزار بشکه در روز رسیده است. آن‌طور که این موسسات اعلام می‌کنند، بخش اعظم این مقدار صادرات به چین ارسال می‌شود. از این‌رو کرونای چینی می‌تواند صادرات نفت ایران را بیش از پیش محدود کند.
آشفتگی مالی با تمدید توافق نفتی
به غیر از شیوع ویروس کرونا، توافق اوپک پلاس دیگر تهدید رشد اقتصادی کشورهای حاشیه خلیج‌فارس اعلام شده است. آژانس رتبه‌بندی اس‌اندپی گلوبال پلاتس می‌گوید تمدید توافق نفتی اوپک پلاس به فراتر از ماه مارس می‌تواند به اقتصاد این کشورها آسیب بزند و آنها را از تعادل مالی خارج کند. براساس این گزارش، چنین تصمیمی می‌تواند برآورد اس‌اندپی گلوبال از حساب مالی و جاری این کشورها را تغییر دهد. تعمیق و تمدید توافق نفتی به معنای محدود شدن توان صادراتی این کشورها است.
اوپک و برخی کشورهای غیرعضو این سازمان از جمله روسیه که به اوپک پلاس معروف هستند، از ابتدای سال 2019 توافقی برای کاهش روزانه 2/ 1‌میلیون بشکه‌ای عرضه را اجرا کردند. برآوردها از بازگشت مازاد عرضه موجب شد که این توافق از ابتدای سال‌جاری میلادی 500 هزار بشکه دیگر تعمیق شود و به 7/ 1 میلیون بشکه در روز تا پایان مارس 2020 برسد. درحالی‌که نیمی از زمان این توافق گذشته است، شیوع ویروس کرونا موجب شده که برآوردها از مازاد عرضه در بازار نفت تشدید شود. از این رو کمیته ویژه نظارت بر اجرای توافق نفتی پیشنهاد داده که اوپک پلاس توافق را در سه‌ماه دوم نه‌تنها تمدید کند بلکه 600 هزار بشکه دیگر توافق نفتی را تعمیق بخشد.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

گزینه‌های پیش روی ایران بازنگری در اجرای پروتکل الحاقی و «ان‌پی‌تی»

بی‌پولی در خط مقدم جنگ با کرونا

سکه باز هم گران شد

تظاهرات علیه قرنطینه در پاکستان

چین برای قربانیان کرونا 3 دقیقه سکوت کرد

کرونا در فیلیپین؛ تصاویری از مانیل قبل و بعد از قرنطینه

گدایی آمریکا از چین

زمان جلسه رای اعتماد پارلمان عراق به کابینه الزرفی مشخص شد

صف‌های طولانی مستمری بگیران در آرژانتین برای دریافت کمک

چهره ها/ حرف های مهران احمدی از زبان یک کارگر ساده

چهره ها/ تبریک امیر جدیدی برای تولد نوید محمدزاده

سال افول «محمدرضا فروتن» در سینما

اکران فیلم جدید تام کروز به دلیل کرونا به تاخیر افتاد

دستور روحانی برای آغاز فعالیت‎‌ها؛ استان‌ها 23 و تهران 30 فروردین

حملات بی‌رحمانه سلیمی‌نمین به منتقدان؛ حقیر هستند

کشف دارویی که می‌تواند کرونا را درمان کند

اطلاع وزیر اقتصاد از برداشت غیرقانونی 1800 میلیاردی

واکنش کارگردان آمریکایی به تحریم‌ها علیه ایران

جهش تولید و الزامات آن

اقتصاد جهان ناتوان در برابر کرونا

نشریه اخبار و تحلیل‌ها یک‌شنبه 17 فروردین

توقف تمام به‌روزرسانی‌های غیرامنیتی ویندوز

بورس انرژی میزبان انواع فرآورده هیدروکربوری می‌شود

توسعه خدمات ورزشی در دستور کار مناطق نفت‌خیز جنوب

اقدام‌های صنعت نفت برای مقابله با کرونا ستودنی است

احتمال سقوط قیمت نفت برنت به 10 دلار

بسته سیاستی بانک مرکزی برای نرخ سود بانکی

بانک مرکزی، تغییر در سود سپرده‌ها را تکذیب کرد

آغاز سبز بورس در روز یکشنبه

کرونا 50 میلیون لیتر مصرف بنزین را کاهش داد

چرا افزایش اسفندماهِ حقوق شاغلان، شامل حال بازنشستگان نشد؟

توضیحات وزیر صمت درباره وضعیت کنونی کالاهای اساسی کشور

کاهش قیمت دلار در میان دلالان

حداقل ارزش هر سفارش خرید در فرابورس افزایش یافت

نرخ ارز نیمایی در 17 فروردین 99

نرخ 47 ارز ثابت ماند

نرخ دلار و یورو اعلام شد

کاهش 90 درصدی پروازهای داخلی

قیمت گوشت ارزان شد

سرکرده شاخه «خوراسان» داعش در افغانستان دستگیر شد

اولین قطعنامه سازمان ملل برای مقابله با شیوع کرونا

آموزش ساخت ماسک توسط عالی‌ترین مقام بهداشتی آمریکا

رسوایی که در انگلیس به بار آمد

استفاده از نیروی هوایی فرانسه برای جابجایی بیماران

بغداد: دولت برای خروج آمریکایی‌­ها جدول زمانی تعیین کرده است

توضیح بهرام افشاری درباره حواشی لکنت زبان بهتاش

42 میلیارد خسارت نوروزی سینمای ایران!

«بوتاکس» به زودی آماده نمایش می‌شود

«زیرخاکی» سریال رمضانی شد

استقبال مطهری از آزادی زندانیان سیاسی‌