اخبار محرمانه

آخرين مطالب

تفکیک دو مفهوم در اقتصاد بدون نفت وزارت نفت

  بزرگنمايي:

اخبار محرمانه - بارها در این طرف و آن طرف خوانده‌ایم و شنیده‌ایم که نفت بلای سیاه است، نه طلای سیاه؛ گویی بزرگ‌ترین بلایی که بر سر کشور ما آمده، نفت است! اما کسانی که این‌گونه نظر می‌دهند، حاضر نیستند کمی آن طرف‌تر را ببینند که مثلا کشوری مانند نروژ با درآمدهای نفتی خود چه کرده که با کشف نفت، از یکی از فقیرترین کشورهای اروپا، به یکی از ثروتمندترین کشورهای اروپا تبدیل شد.

همه بر این نکته اتفاق‌نظر دارند که باید وابستگی بودجه کشور به نفت کاهش یابد. در این موضوع تردیدی نیست. اما موضوع، چگونگی این کاهش وابستگی به نفت است. اینجاست که باید دو مفهوم را در اقتصاد بدون نفت از هم تفکیک کنیم.
وقتی از ضرورت کاهش وابستگی به نفت یا حتی به استعاره، از ضرورت بستن چاه‌های نفت سخن گفته می‌شود، طبیعتاً به این معنا نیست که اصلاً نفت استخراج نکنیم. به عبارت ساده‌تر، کاهش وابستگی به نفت از مسیر بستن چاه‌های نفت نمی‌گذرد! ما می‌توانیم نفت تولید کنیم، اما به نفت وابستگی نداشته باشیم. اینجاست که دو مفهوم را می‌توانیم تفکیک کنیم: تداوم و حتی افزایش تولید نفت؛ کاهش وابستگی بودجه به نفت.
حدود بیست سال پیش در اواخر دولت اول سیدمحمد خاتمی که قیمت نفت اندکی افزایش یافت، قرار بر این شد تا مازاد درآمدهای نفتی به حساب ذخیره ارزی واریز شود. درواقع، هنوز وابستگی بودجه به نفت به قوت خود باقی بود، اما از آنجا که قیمت جهانی نفت رشد کرده بود، مازاد درآمد نفت به جای تزریق به اقتصاد، به حساب ذخیره ارزی رفت تا سنگ بنای همان ساختمانی گذاشته شود که نروژی‌ها هم بنا کرده بودند. با این تفاوت که نروژ، تمام درآمدهای نفتی خود را ذخیره می‌کرد و ایران، مازاد درآمدهای نفتی را. با این حال، با کنار رفتن دولت اصلاحات، آن برنامه هم در عمل به فراموشی سپرده شد و اگرچه قیمت نفت با رشدی بی‌سابقه، سه‌رقمی شد اما حساب ذخیره ارزی که به مرور، نامش تغییر کرد، روز به روز خالی‌تر شد و نه‌تنها وابستگی بودجه به نفت کم نشد، بلکه همان مازاد درآمدهای نفتی هم دردی از مشکلات کشور دوا نکرد تا در، بر همان پاشنه سابق بچرخد. از آن زمان، هرگاه سایه تحریم بر کشور گسترده شد، همه بر ضرورت جدایی بودجه از نفت تأکید کردند، اما هرگاه تحریم کمرنگ شد، نفت منبع اصلی بودجه ماند. حالا چشم‌انداز آینده کشور به‌گونه‌ای است که بعید به نظر می‌رسد به این زودی شاهد رفع تحریم‌ها باشیم و ایران باز هم بتواند در بازار جهانی نفت، حضور قدرتمندانه داشته باشد. پس چاره‌ای جز جدایی بودجه از نفت نمی‌ماند، چون عملاً میزان کمی نفت صادر می‌کنیم و همان میزان نفت را با تخفیف صادر می‌کنیم و پول همان را هم به‌راحتی نمی‌توانیم دریافت کنیم، اما نکته اصلی این است که اینها به معنای نادیده گرفتن نفت نباید باشد.
زمانی مهم‌ترین تهدید نفت، گاز طبیعی بود اما حالا انرژی‌های تجدیدپذیر هم به آن اضافه شده است. بسیاری از کشورهای پیشرفته، تولید خودروهای بنزینی را در سال‌های 2030 یا بعد از آن متوقف کرده‌اند و این یعنی هر روز شاهد کاهش نقش استراتژیک نفت در جهان هستیم. در چنین شرایطی، باقی ماندن نفت کشورهایی همچون ایران با ذخایر غنی نفت در زیرِ زمین، به معنای تلف کردن یک منبع ثروت عظیم است، چراکه احتمالاً نفت، بیست سال بعد، ارزش امروز را نخواهد داشت. پس باید از این ثروت تا زمانی که هنوز ثروت است استفاده کنیم. بودجه و اقتصاد جاری کشور را نباید به نفت وابسته کرد، اما ثروتی را که در زیر زمین مانده باید استخراج کرد تا تبدیل به ثروتی ماندگار برای نسل‌های بعد شود؛ همان کاری که نروژ انجام داد و تبدیل به الگو شد. این همان دو مفهومی است که در اقتصاد بدون نفت باید آنها را از هم تفکیک کنیم.
حمیدرضا شکوهی
منبع: روزنامه اعتماد


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

ترنس‌ها و زندگی پرچالش آن‌ها از زبان بازیگران «هم‌گناه» / ویدئو

خارج کردن سر یک کودک دو ساله از داخل قابلمه

طوفان غلیظ گرد و غبار در شهر جیسالمر هند

ساخت یک استخر و کلبه اختصاصی توسط دو جوان در جنگل

منفجر کردن تخم مرغ با مواد منفجره

وقتی نمیخوای به خاطر کرونا سوار اتوبوس بشی ولی دیرت شده!

واکنش نادران به طرح عرضه اوراق سلف نفتی

همه چیز در مورد وام ودیعه مسکن

سهام عدالت وثیقه وام بانکی میشود

بی مهری به موز باکیفیت کنارک

فرصت‌های صنعت نفت ایران در بازار جهانی

شرکت های سرمایه گذاری استانی وارد بورس شدند

رشد صدور پروانه بهره برداری صنعتی طی 4 ماهه ابتدای 99

چالش خطرناک برای بوریس جانسون

اعتراض سید حسن نصرالله به نحوه پوشش خبری فاجعه انفجار بیروت

ویدئوی 4K منتشر شده از انفجار بیروت

ویدئویی جدید که موج شدید انفجار در بیروت را به خوبی نشان می دهد

تیراندازی در واشنگتن 10 کشته و زخمی برجای گذاشت

تلفات سیل در کره‌جنوبی به 30 کشته و 12 مفقودی رسید

تعزیه‌خوانی که بعد از 80 سال محرم را در خانه می‌ماند

چالش جدید بازیگر نقش «جوکر»

فیلمی برای عاشقان فوتبال و هواداران استقلال

الهام طهوری به «شرم» پیوست

حسن معجونی از تجربه حضور در «گورکن» می‌گوید

چهره‌ها/ دلنوشته‌های سیامک عباسی از دوران کودکی

درگذشت یک رییس در سن 95 سالگی

«تیغ و ترمه» به شبکه نمایش خانگی می‌آید

میزبانی بخش کودک و نوجوان جشنواره تئاتر مقاومت از آثار 2 سال اخیر

رونمایی از پوستر «بچه زرنگ» با حضور وزیر آموزش و پرورش

شرط برگزاری آنلاین جشنواره «فجر»

چهره‌ها/ عکس العمل محمدحسین مهدویان قبل از شروع هر برداشت

«27 برج» به روزهای پایانی پیش تولید رسید

«ترایبکا» تاریخ‌های دوره بعد را اعلام کرد

مهدی سلوکی: برادرم مشکوک به کرونا بود

حضور هنرمندان در خانه نعیمه نظام دوست برای گرامی داشت یاد ماه چهره خلیلی

جزیٔیات کامل بیماری و علت فوت زنده یاد «ماه چهره خلیلی»

خاطره حمید لولایی از جمله «چرا قیمه‌ها رو می‌ریزی تو ماست‌ها»

ناگفته‌های عابدزاده از پشت پرده سوانح هوایی و نفوذ در سازمان هواپیمایی

شورای همکاری خلیج فارس خواستار تمدید تحریم تسلیحاتی ایران شد

آخرین وضعیت بررسی سانحه هواپیمای اوکراینی از زبان وزیر راه

گزارشی توییتری از حضور ظریف در سفارت لبنان

شکوری راد: برای انتخابات 1400 کاندیدا معرفی می‌کنیم

فیلمی کمتر دیده شده از اهدای مدال به آیت الله رفسجانی توسط رهبر انقلاب

مدیرکل بازرسی و رسیدگی به شکایات وزارت نفت منصوب شد

تعمیق کاهش تولید نفت عراق در اوت و سپتامبر

خطر گودها برای بزرگراه فتح و خطوط راه‌آهن

صرفه‌جویی 300 میلیونی با احیای بانک باتری مرکز انتقال نفت مرگاو

طول دوره تولید پایدار از سکوی شماره 8 پارس جنوبی افزایش یافت

ارسال نخستین محموله نفت خام آمریکا به عربستان

امکان تشدید شیوع کرونا در خوزستان وجود دارد