پایگاه خبری تحلیلی اخبار محرمانه

آخرين مطالب

صادرات گاز ایران چقدر بوده و هست؟ اقتصادی

صادرات گاز ایران چقدر بوده و هست؟
  بزرگنمايي:

اخبار محرمانه - تجارت نیوز / گاز ایران در حال حاضر بر تن پنج کشور می‌نشیند و قرار شده تا سهم ایران از بازار جهانی گاز به 10 درصد افزایش یابد و برای این مساله نیز برنامه‌هایی روی میز دولت قرار گرفته است.
سال 1395 صادرات گاز طبیعی از کشور منحصر به صادرات گاز به کشورهای همسایه ترکیه، ارمنستان و آذربایجان بود که در مورد صادرات گاز به ارمنستان، قرارداد به‌صورت تهاتر گاز و برق بوده، افزون بر این در سال 1395 نیز مقداری گاز با عنوان تبادل گاز یا سوآپ بین آذربایجان و ایران برای تحویل به نخجوان صورت گرفته و از این طریق مقداری گاز برای مصارف داخل برداشت‌ شده است. بنابراین مقدار گازی که به نخجوان تحویل شده به‌عنوان صادرات محسوب می‌شود.
از کشورهایی که از سال 1393 طرف مذاکره ایران بودند می‌توان به پاکستان، هندوستان، گرجستان، کره، ژاپن، چین، امارات، کویت، روسیه، فرانسه، آلمان، اتریش و ایتالیا اشاره کرد. ضمن آنکه قرارداد صادرات گاز به‌سوییس نیز توسط امور بین‌الملل شرکت ملی گاز امضا شد. ترکیه نیز اعلام کرده بود که گفت‌وگو با ایران را برای توافق احداث یک خط لوله گاز برای انتقال گاز ایران به اروپا از طریق این کشور آغاز کرده است.
در مورد قرارداد صادرات گاز به پاکستان، با توجه به تعهدهای طرفین به موجب قرارداد فی‌مابین، طرف ایرانی تا اواخر سال 1393 بیش از 75 درصد خط لوله اتصال گاز به قطر 56 اینچ در بخش ایرانی اجرا کرده به‌طوری که از مجموع 1227 کیلومتر خط لوله، سهم ایران به میزان 924 کیلومتر آن احداث شده و با روند موجود در زمان تعیین شده به تعهد خود عمل خواهد کرد.
بر اساس این قرارداد، صادرات گاز به عراق در فاز نخست روزانه 25 میلیون مترمکعب بوده که با اجرایی شدن آن گاز موردنیاز 5 نیروگاه کلیدی عراق تأمین می‌شود. صادرات گاز به بغداد از سمت ایلام و از خط لوله گاز ششم سراسری صورت خواهد گرفت. پروژه اصلی صادرات گاز به عراق نیازمند اجرای کامل خط لوله ششم سراسری حدفاصل اهواز تا کوهدشت به طول 381 کیلومتر و قطر 56 اینچ و اخذ انشعاب 56 اینچی از این خط در ناحیه کوهدشت و ادامه آن تا چارمله و نفت‌شهر به طول 228 کیلومتر است.
طبق اعلام ترازنامه هیدروکربوری کشور قرارداد صادرات سالانه 10 میلیارد مترمکعب گاز به کشور عمان در اواخر سال 1392 امضاء و در سال 1393 اجرایی شد. مطابق این قرارداد که برای 25 سال برنامه‌ریزی شده گاز از طریق خط لوله‌ای به طول 350 کیلومتر از رودان در استان هرمزگان به سهار در عمان وارد می‌شود و بعد به شبکه داخلی عمان وصل می‌شود.
در این قرارداد پیش‌بینی شده که تمام سرمایه‌گذاری خط لوله در بخش خشکی و دریایی و تاسیسات انتقال به‌طور کامل توسط طرف عمانی تامین شود و بازپرداخت آن از محل درآمدهای حاصل از فروش گاز تامین خواهد شد. هم‌چنین بر اساس این قرارداد شرکت مشترکی با سهام مساوی ایرانی-عمانی تشکیل و ثبت می‌شود که این شرکت کار بازاریابی و عملیات راهبری و تعمیر و نگهداری خط لوله را به عهده می‌گیرد. بنابراین این گاز می‌تواند در عمان عرضه شود و هم با بازاریابی شرکت مشترک مذکور به کشورهای همسایه صادر شود. بر اساس برنامه زمان‌بندی شده انتظار می‌رود این پروژه در مدت کمتر از سه سال عملیاتی شود.
وضعیت فعلی صادرات گاز چگونه است؟
بر اساس گزارش بررسی آماری سالانه شرکت بریتیش پترولیوم (BP) در پایان سال 2017 میلادی، ایران از لحاظ حجم ذخایر گاز با دارا بودن 33,200 تریلیون مترمکعب گاز پس از روسیه در مقام دوم جهان قرار دارد و سهمی معادل 17.2 درصد از ذخایر گازی را به خود اختصاص داده است. ایران با تولید سالانه 223 میلیارد و 900 میلیون مترمکعب گاز پس از آمریکا و روسیه در رتبه سوم کشورهای تولیدکننده گاز جهان قرار دارد و در این زمینه سهم 6,1 درصدی را از آن خود کرده است.
پس از قطع صادرات گاز ایران به روسیه، ترکیه به عنوان بزرگ‌ترین مشتری گاز طبیعی ایران در نظر گرفته شد. قرارداد 25 ساله صادرات گاز ایران و ترکیه، در سال 1374 امضا و از سال 1381 صادرات گاز ایران به این کشور آغاز شد. قرارداد صادرات گاز ایران به ارمنستان نیز با هدف تهاتر گاز و برق امضا شد که بر اساس آن، ارمنستان در ازای هر مترمکعب گاز، 3 کیلووات ساعت برق به ایران تحویل می‌دهد.
عراق نیز گاز را برای دو مقصد بغداد و بصره دریافت می‌کند. آذربایجان و نخجوان نیز از دیگر مشتریان گاز ایران هستند. پنج کشور دنیا در حالی میزبان گاز ایران هستند که هدف ایران این است که سهم خود را از بازار جهانی گاز به 10 درصد برساند، بنابراین انتظار می‌رود حجم صادرات و هم‌چنین تعداد مشتریان خود را افزایش دهد.
بر اساس این گزارش، یکی از قدیمی‌ترین مذاکرات ایران برای صادرات گاز، مذاکره با امارات متحده عربی بود که از سال 1376 آغاز و درنهایت این مذاکرات به امضای قرارداد کرسنت در سال 1381 منجر شد. طبق این قرارداد با ساخت خط لوله‌ای از میدان سلمان به امارات مقرر شد گازهای همراه میدان نفتی سلمان از مخزن مشترک با ابوظبی به میزان 500 میلیون فوت مکعب در روز صادر شود که این قرارداد اجرایی نشد.
البته ایران، سال گذشته بعد از گذشت حدود 15 سال آمادگی خود را برای احیای این قرارداد اعلام کرد و بیژن زنگنه، وزیر نفت؛ در یکی از اظهارنظرهای خود در تابستان سال گذشته، از اعلام رسمی ایران به شرکت کرسنت پترولیوم، برای از سرگیری مجدد صادرات خبر داد. البته این پرونده مسکوت مانده و اطلاعات جدیدی از مذاکرات اعلام نشده است.
پرونده دیگر، مذاکره با کشور کویت بوده که از سال 1381 آغاز شد. در این راستا، دو تفاهم‌نامه تا 9 آذرماه سال 1382، امضا شد که طبق آن باید از سال 2005 سالانه حداقل سه میلیارد مترمکعب گاز به کویت صادر می‌شد. این تفاهم‌نامه تاکنون اجرایی نشده است.
البته حمیدرضا عراقی، مدیرعامل سابق شرکت ملی گاز ایران؛ در اواسط زمستان سال 1396 در آخرین نشست خبری خود دلیل تعویق صادرات گاز به کویت را مسائل سیاسی دانست و توضیح داد: ایران و کویت، برای صادرات گاز از ایران به کویت در چند سال گذشته مذاکرات خوبی داشته‌اند. کویت به گاز ایران نیاز دارد اما زمانی که مذاکرات به خوبی پیش می‌رفت، یک نفر از دیوار سفارت عربستان سعودی بالا رفت و پل ارتباطی قطع شد. هر وقت مسائل سیاسی حل شد، می‌توانیم گاز صادر کنیم.
دو سال بعد از آغاز مذاکرات با کویت برای صادرات گاز، توافق‌نامه صادرات گاز از ایران به عمان در 25 اسفندماه سال 1383 امضاء شد. طبق این قرارداد 25 ساله صادرات گاز به عمان باید تا سال 2008 با 30 میلیون مترمکعب آغاز و در سال 2012 به 70 میلیون مترمکعب می‌رسید، اما این قرارداد نیز تاکنون اجرا نشده است.
این در حالی است که طبق گفته مسئولان، قرار بود صادرات گاز به عمان، از سال 1397 و با 10 میلیون مترمکعب در روز آغاز شود، ادعایی که علی کاردر (مدیرعامل سابق شرکت ملی نفت ایران) آن را تقریبا غیرممکن دانست.
یکی دیگر از مذاکرات گازی ایران با بحرین بود که از سال 1386 آغاز شد. بحرین خواستار خرید روزانه یک میلیارد مترمکعب گاز از ایران بود، اما این مذاکرات تاکنون به نتیجه نرسیده است.
صادرات گاز به پاکستان و پس از آن به هند نیز تحت عنوان خط لوله صلح سال‌هاست که میان ایران و پاکستان مطرح شده است. ایران با این هدف، خط هفتم سراسری را با قطر 56 اینچ از عسلویه به سوی سیستان و بلوچستان کشید. اگرچه گازرسانی به مناطق جنوب و جنوب شرق کشور از این خط انجام می‌شود، اما هدف اصلی صادرات گاز به پاکستان بود. با این وجود، هنوز این موضوع به مرحله اجرا در نیامده است. البته ایران برای این پروژه، بارها اعلام آمادگی کرده و طرف پاکستانی پای تعهدات خود نایستاده است.
علاوه بر این بخش اعظم میعانات گازی میادین مستقل توسط شرکت ملی نفت ایران صادر می‌شود. میعانات گازی صادرشده عمدتا از ناحیه نار، کنگان، پارس جنوبی و پارسیان می‌باشد و صادرات مایعات گازی مازاد بر مصرف از مناطق نفت‌خیز جنوب از طریق بندر ماهشهر صورت می‌گیرد. در سال 1395 به طور متوسط 569.4 هزار بشکه در روز مایعات و میعانات گازی مناطق نفت‌خیز جنوب، پارس جنوبی و پارسیان و پالایشگاه فجر از بندر ماهشهر، عسلویه و بندر طاهری به خارج از کشور صادر شد که نسبت به سال قبل، 102.84 درصد افزایش نشان می‌دهد.
لازم به ذکر است که این عدد با در نظر گرفتن نفتای صادراتی محاسبه‌شده است که مقداری از آن با نفت خام مخلوط (5.7 هزاربشکه در روز) و صادرشده است و مقداری از آن نیز به بندر صادراتی ماهشهر (6. هزار بشکه در روز) برای صادرات تحویل داده‌ شده است. ضمنا در پالایشگاه‌های گازی که دارای کارخانه‌های گاز مایع می‌باشند از مقداری میعانات گازی، گاز مایع تولید می‌شود که بخش کمی از آن برای تأمین مصارف داخل و بخش عمده آن برای صادرات عرضه می‌شود. صادرات گاز مایع تولید شده در کارخانه‌های گاز مایع پالایشگاه‌های گازی در سال 1395 که توسط شرکت ملی نفت ایران و شرکت ملی گاز ایران انجام شده 1624 هزار تن بوده که نسبت به سال گذشته 9.63 درصد کاهش داشته است.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

بودجه سال 98 در کجا هزینه شد؟

ادامه سیاست قدیمی بانک مرکزی

اوپک چگونه بازار را اداره می‌کند؟

چرا شفافیت برای وضعیت اقتصاد ایران ضروری است؟

دلار به کدام سمت و سو می رود؟

هزینه صدور گذرنامه، کارت ملی و گواهینامه در سال آینده

وام ازدواج در بودجه 99 تغییر کرد؟

نفت نیست، پول حقوق از کجا می‌آید؟

خبر 5 میلیارد دلاری وزیرصمت

طرحی که 120 هزار نفر را مشغول به کار می کند!

اظهار نظر جدید وزیر درباره کارت سوخت

چرا جنگ تجاری چین و آمریکا ادامه دار شد؟

یک اقدام تاریخی در بودجه؛ بانک ها جای نفت را پر می کنند

ردیف بودجه برای احمدی نژاد و رئیس دولت اصلاحات!

سگ آزار دزفولی تبعید شد

افزایش حقوق و مزایای کارکنان نیرو‌های مسلح

جواهرات فاخر زنان اماراتی

چانگان 202میلیون تومان شد

قیمت پرتقال چطور تعیین می‌شود؟

کمک نفتی دانشگاه صنعتی امیرکبیر

قیمت خودرو 2 تا 5 میلیون بالا رفت

بیشترین تعداد کارت‌های تراکنش‌دار به کدام بانک‌ها اختصاص دارد؟

کدام استان ها بیشترین و کمترین بودجه را گرفتند!؟

بودجه وزارت اقتصاد 2 برابر شد

افزایش یک میلیاردی بودجه توسعه‌ای فرش دستباف

بودجه وزارت تعاون 593 هزار میلیارد ریال تعیین شد

تعیین سقف 30 میلیارد دلاری برای استفاده از فاینانس

میزان افزایش حقوق در سال آینده

فروش بدون ضمانت تلفن های همراه حلقه مفقود طرح رجیستری

تازه ترین روش کلاهبرداری از حساب های بانکی به بهانه طرح معیشتی

گوشت گوسفندی 15 هزارتومان ارزان شد

طرح ملی مسکن در بودجه سال آینده ثبت شد

سهم 14.5 درصدی نفت در بودجه سال آینده

بورس باز هم صعودی شد

پاکستان در طول مرزهای ایران و افغانستان بازار برپا می‌کند

مواظب شگردهای جدید کلاهبرداری در فضای مجازی باشید

جهش قیمت ها در بازار طلا و ارز

تکلیف 35 هزار میلیارد ریالی برای سه وزارتخانه

روحانی: با بودجه دولت خودروهای حمل و نقل عمومی گاز سوز می‌شود

استخراج بیت کوین با گاز پِرتی از میادین نفتی در آمریکا

رشد 13 هزار واحدی بورس در هفته گذشته

واریز نکردن بخشی از درآمدهای وزارت نفت به صندوق توسعه ملی

یارانه خرید تضمینی گندم و نان 2 برابر شد

درآمد 15 هزار میلیارد تومانی دولت از مالیات حقوق‌بگیران

درآمد 45 هزار میلیارد تومانی دولت از محل صادرات نفت

300 میلیارد تومان از درآمد بیمه شخص ثالث به سازمان راهداری رسید

تاکید لایحه بودجه 99 بر استفاده پزشکان از کارتخوان

بدهی بانک‌ها و موسسات اعتباری وثیقه‌دار شد

افزایش 10 درصدی عوارض واردات لوازم آرایشی در سال آینده

بودجه عمرانی 11 هزار و 726 میلیارد تومانی وزارت راه در سال آینده